در جستجوی معنای رنج: واکاوی تجارب زیسته قربانیان تجاوز جنسی در ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 عضو گروه پژوهشی جامعه شناسی شهر و روستا، مؤسسۀ تحقیقات اجتماعی، دانشکدۀ حقوق و علوم اجتماعی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران.

2 گروه آموزشی روانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی تبریز ، تبریز، ایران

3 گروه جامعه شناسی، دانشکده حقوق و علوم اجتماعی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

10.22059/jisr.2025.390027.1585

چکیده

خشونت به­مثابه رفتاری که به نحو موثری در عرصه اجتماع خودنمائی می­کند از منظر جامعه ­شناختی قابل تحلیل است؛ پدیدۀ خشونت به­خصوص خشونت جنسی پدیده­ای چند عاملی است؛ بر این مبنا علت و ابعاد بروز آن را باید در شکل­های مختلف و مسائل بسیاری سراغ گرفت. این مطالعه با هدف بررسی نقش مادران در بزه دیدگی جنسی دختران انجام گرفته است.
مطالعه حاضر با روش کیفی از نوع پدیدارشناسی است و داده­ها با استفاده از تکنیک مصاحبه عمیق و نیمه ساختار یافته با رعایت اشباع نظری از بین 21 نفر از زنان و دختران کشور که حداقل یک بار مورد تجاوز جنسی قرار گرفته­اند با روش نمونه­گیری هدفمند و با رعایت حداکثر تنوع به دست آمده است.
با توجه به پاسخ­های به دست آمده، 6  مقوله مشخص شده­اند: 1) گسست و بحران در نقش مادری 2) مادر و بازتولید آسیب های جنسی و عاطفی 3) انفعال و انقیاد (مادران بی قدرت) 4) شکست مادری 5) تبعیض جنسیتی مادری 6) روابط آشفته مادری. مقوله مرکزی در این پژوهش، چرخه بحران مادری: گسست نقش و زخم­های بازتولید است.
یافته­ ها نشان می­دهند که این مادران نقش مهمی در قربانی شدن دخترانشان داشته­ اند. نهایت امر اینکه پژوهش حاضر نشان می­دهد بحران مادری یک چرخه خودتکثیرشونده است؛ مادرانی که به هر دلیلی خود قربانی ساختارهای خشونت بوده­اند، در بازتولید آسیب­ها در نسل بعدی نقش مهمی داشته­اند. این چرخه محصول درهم تنیدگی عوامل ساختاری (مانند نابرابری جنسیتی)، نهادی (مانند ناکارآمدی سیستم های حمایتی)، و بین فردی (مانند ارتباطات خانوادگی مشوش) است. بنابراین خشونت جنسی صرفاً یک اتفاق ساده نیست، بلکه فرآیندی است که ریشه در بسترهای ژرفی دارد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

In search of the Meaning of Suffering: Exploring the Lived Experiences of Sexual Assault Victims in Iran

نویسندگان [English]

  • Mohammad Abbaszadeh 1
  • Fatemeh Ranjbar 2
  • masomeh kazempour 3
1 Member of the Urban and Rural Sociology Research Group, Institute for Social Research, Law and Social Sciences, University of Tabriz, Tabriz, Iran.
2 Department of Psychiatry, Tabriz University of Medical Sciences, Tabriz, Iran.
3 Department of Social Science, Faculty of Law and Social Science, University of Tabriz, Tabriz, Iran
چکیده [English]

Violence can be analyzed from a sociological perspective as a behavior that manifests itself effectively in the social arena. The violence phenomenon, particularly sexual violence, is a multifaceted phenomenon. On this basis, the origin and dimensions of its occurrence should be found in many forms and issues. This study aimed to investigate the role of mothers in sexual victimization of girls.
The present study is a qualitative phenomenological study. In this research, data were collected and evaluated using in-depth, semi-structured interviews in a targeted manner to attain the rule of theoretical saturation with considering the maximum sample diversity with 21 cases of women and girls who had experienced at least one rape.
Additionally, according to the answers obtained, 6 categories have been identified: 1) disruption and crisis in the role of mother, 2) mother and reproduction of sexual and emotional damage, 3) passivity and subjugation (powerless mothers), 4) maternal failure, 5) maternal gender discrimination, and 6) chaotic maternal relationships.In this research the central category is the cycle of maternal crisis: role disruption and the wounds of reproduction.
The findings show that these mothers had a significant role in the victimization of their daughters. In conclusion, the present study indicates that the crisis of motherhood is a self-perpetuating cycle; mothers who, for various reasons, have themselves been victims of violent structures, have played a significant role in reproducing trauma in the next generation. This cycle is the product of the intertwining of structural factors (such as gender inequality), institutional factors (such as the inefficiency of support systems), and interpersonal factors (such as troubled family relationships). Therefore, sexual violence is not merely a simple incident, but rather a process deeply rooted in profound contexts

کلیدواژه‌ها [English]

  • Gender inequality
  • Mother
  • Passivity and submission
  • Phenomenology
  • Sexual Assault
  • Sexual violence