راهکارهای ساختاری رفع موانع فرزندآوری؛ تحلیل دیدگاه زنان شاغل در سازمان تأمین اجتماعی

نویسندگان

1 دانشکده خانواده، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه یزد، یزد، ایران.

3 استادیار، گروه جمعیت شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

10.22059/jisr.2025.394507.1617

چکیده

یک رکن اساسی در موفقیت هر سیاست اجتماعی، توجه به نیازها ذینفعان و خواسته‌های جامعه هدف سیاست‌ها است.‌ اتخاذ رویکردی که در آن، مسأله سیاستی از زوایه دید گروه‌های هدف نگریسته شود، بستری را برای ایجاد فضای همدلانه‌تر میان سیاستگذار و مخاطبان سیاست‌ها فراهم کرده و احتمال مقبولیت و اثربخشی سیاست‌ها را افزایش می‌دهد. مادران شاغل در ایران، به‌عنوان یکی از زیرگروه‌های هدف در طراحی سیاست‌های جمعیتی مورد توجه قرار گرفته‌اند و بندهای مختلفی از "قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت" در راستای تسهیل شرایط فرزندآوری آنان است. مطالعه حاضر، قصد دارد از دریچه تجربیات زنان شاغل، و چالش‌هایی که آنها در ارتباط با فرزندآوری داشته‌اند، به واکاوی راهکارهای پیشنهادی آنان برای غلبه بر موانع فرزندآوری بپردازد. پژوهش به روش کیفی انجام شد و 22 زن ازدواج‌کرده شاغل در سازمان تامین اجتماعی شهر تهران از طریق نمونه‌گیری هدفمند انتخاب و داده‌‌ها از طریق مصاحبۀ عمیق گردآوری شد. واکاوی داده‌‌ها، با تکنیک تحلیل مضمون نشان داد راهکارهای پیشنهادی زنان شاغل در چهار مضمون اصلی شامل: «تدابیر رفاهی سخاوتمندانه» «راهکارهای سازگارانه»، «راهکارهای معطوف به اصلاح قانون»، «بازنگری سیاست‌های فرهنگی و آموزشی» قابل تحلیل است. برخی از چالش‌هایی که زنان شاغل در محیط کار و در پیوند با فرزندآوری دارند، ناشی از کم توجهی نظام بازار کار به اشتغال زنان در سطح کلان و در سطح سازمان به مادران شاغل و نادیده انگاری نقش مادری زنان شاغل است. یافته‌های این مطالعه بر حمایت از حضور مادرانه زنان در جامعه و تکریم مادری و توسعه الگویی اسلامی از مادران شاغل تاکید دارد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Structural Solutions to Remove Barriers to Childbearing; Analysis of the Perspectives of Employed Women in the Social Security Organization

نویسندگان [English]

  • Hajieh- Bibi Razeghi -Nasrabad 1
  • Abbas Askari-Nodoushan 2
  • Fatemeh Tanhaa 3
1 Faculty of Family Sciences University of Tehran, Tehran, Iran
2 Faculty of Social Sciences, Yazd University, Yazd, Iran,
3 Assistant Professor, Department of Demography, Faculty of Social Sciences, University of Tehran, Tehran, Iran.
چکیده [English]

A fundamental aspect of the success of any social policy is attention to the needs of stakeholders and the demands of the policy’s target community. Adopting an approach where policy issues are viewed through the lens of target groups creates a platform for fostering a more empathetic space between policymakers and policy audiences and efficiency, and effectiveness. Employed mothers in Iran, as one of the subgroups targeted in population policy design, have been addressed through various provisions of the Law of Supporting Families aimed at facilitating their childbearing conditions. The present study seeks to explore the proposed solutions of employed women to overcome childbearing barriers and more effectively fulfill family roles, framed through their lived experiences and the challenges they face regarding childbearing. This study was conducted using a qualitative method, with 22 married employed women from the Tehran Social Security Organization selected through purposive sampling. Data were collected via in-depth interviews and analyzed using thematic analysis technique. The finding revealed that the proposed solutions of employed women fall into four main themes: "Generous Welfare Measures," "Adaptive Solutions," "Law Reform-Oriented Solutions," and "Revisiting Cultural and Educational Policies." Some challenges faced by employed women in the workplace related to childbearing stem from the labor market’s systemic neglect of women’s employment at the macro level and organizational disregard for working mothers, reflecting a broader dismissal of the maternal role of employed women. The findings emphasize the need to support the maternal presence of women in society, honor motherhood, and develop an Islamic model of employed motherhood.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Childbearing Support
  • Employed Women
  • Fertility
  • Population Policy
  • Role Conflict of Motherhood