مطالعه نشاط اجتماعی در شهر تهران؛ شاخص‌ها و مصادیق

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری علوم اجتماعی (سیاست گذاری فرهنگی)، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران عضو هیات علمی دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

2 گروه جامعه شناسی دانشگاه خوارزمی

10.22059/jisr.2024.369951.1471

چکیده

مقدمه: نقدهایی که به میزان نشاط اجتماعی در ایران و همچنین جایگاه بین‌المللی کشور وارد است عمدتاً مربوط به شاخص‌های سنجش نشاط می‌باشد. در این مطالعه با اتکا به اسناد و مدارک سازمان‌ها و نهادهای فرهنگی، مصاحبه با سیاستگذاران عرصه فرهنگی کشور، دیدگاه‌های نظری و پژوهش‌های پیشین شاخص‌هایی برای نشاط اجتماعی استخراج شده و در شهر تهران مورد بررسی قرار گرفت.

روش: از روش پیمایش با ابزار پرسشنامه محقق ساخته استفاده شده است. روش نمونه‌گیری خوشه‌ای چند مرحله‌ای است که در مجموع 662 نفر از شهروندان ساکن شهر تهران در دامنه سنی 15 تا 64 سال مورد مطالعه قرار گرفت.

یافته‌ها: حدود نیمی از پاسخگویان نشاط اجتماعی خود را در سطح متوسط ارزیابی کرده‌اند. با افزایش سطح برخورداری اقتصادی، افزایش تعداد فرزندان و همچنین ارتقای سطح پایگاه اقتصادی- اجتماعی ذهنی میزان نشاط اجتماعی نیز افزایش می‌یابد. بالاترین میزان نشاط اجتماعی مربوط به پایین‌ترین گروه‌های تحصیلی است. در میان اقوام مورد مطالعه کُردها از بالاترین نشاط اجتماعی برخوردار هستند. میزان نشاط اجتماعی افراد متأهل به صورت معناداری بالاتر است. بیش از 70 درصد پاسخگویان اعیاد ملی و باستانی، سفر و گردشگری، ورزش همگانی، تماشای کنسرت و موسیقی را نشاط‌آور می‌دانند.

نتایج: شاخص‌های فردی و روانشناختی نشاط (امید و پویایی و سرزندگی) از شاخص‌های اجتماعی نشاط (احساس امنیت اجتماعی و رضایت از زندگی)، وضعیت بهتری دارند. با این وجود مصادیق نشاط اجتماعی به صورت جمعی و گروهی بیشتر موجب نشاط می‌شوند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

مطالعه نشاط اجتماعی در شهر تهران؛ شاخص‌ها و مصادیق

نویسندگان [English]

  • Enci Hamidi 1
  • َAlireza Karimi 2
  • Bijan Zare 2
1 Sociology Department,/ Payam Nour university/ Tehran/ Iran
2 Sociology Department, Faculty of Humanities and Social Science, Kharazmi University, Tehran, Iran
چکیده [English]

مقدمه: نقدهایی که به میزان نشاط اجتماعی در ایران و همچنین جایگاه بین‌المللی کشور وارد است عمدتاً مربوط به شاخص‌های سنجش نشاط می‌باشد. در این مطالعه با اتکا به اسناد و مدارک سازمان‌ها و نهادهای فرهنگی، مصاحبه با سیاستگذاران عرصه فرهنگی کشور، دیدگاه‌های نظری و پژوهش‌های پیشین شاخص‌هایی برای نشاط اجتماعی استخراج شده و در شهر تهران مورد بررسی قرار گرفت.

روش: از روش پیمایش با ابزار پرسشنامه محقق ساخته استفاده شده است. روش نمونه‌گیری خوشه‌ای چند مرحله‌ای است که در مجموع 662 نفر از شهروندان ساکن شهر تهران در دامنه سنی 15 تا 64 سال مورد مطالعه قرار گرفت.

یافته‌ها: حدود نیمی از پاسخگویان نشاط اجتماعی خود را در سطح متوسط ارزیابی کرده‌اند. با افزایش سطح برخورداری اقتصادی، افزایش تعداد فرزندان و همچنین ارتقای سطح پایگاه اقتصادی- اجتماعی ذهنی میزان نشاط اجتماعی نیز افزایش می‌یابد. بالاترین میزان نشاط اجتماعی مربوط به پایین‌ترین گروه‌های تحصیلی است. در میان اقوام مورد مطالعه کُردها از بالاترین نشاط اجتماعی برخوردار هستند. میزان نشاط اجتماعی افراد متأهل به صورت معناداری بالاتر است. بیش از 70 درصد پاسخگویان اعیاد ملی و باستانی، سفر و گردشگری، ورزش همگانی، تماشای کنسرت و موسیقی را نشاط‌آور می‌دانند.

نتایج: شاخص‌های فردی و روانشناختی نشاط (امید و پویایی و سرزندگی) از شاخص‌های اجتماعی نشاط (احساس امنیت اجتماعی و رضایت از زندگی)، وضعیت بهتری دارند. با این وجود مصادیق نشاط اجتماعی به صورت جمعی و گروهی بیشتر موجب نشاط

می‌شوند.

نتایج: شاخص‌های فردی و روانشناختی نشاط (امید و پویایی و سرزندگی) از شاخص‌های اجتماعی نشاط (احساس امنیت اجتماعی و رضایت از زندگی)، وضعیت بهتری دارند. با این وجود مصادیق نشاط اجتماعی به صورت جمعی و گروهی بیشتر موجب نشاط می‌شوند.

کلیدواژه‌ها [English]

  • نشاط اجتماعی
  • امید اجتماعی
  • پویایی و سرزندگی
  • احساس امنیت اجتماعی
  • رضایت از زندگی