اعتماد اجتماعی، زنان و سیاست‌های مقابله با تغییرات آب‌وهوا

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار جامعه‌شناسی محیط زیست، گروه علوم اجتماعی، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه مازندران

2 کارشناس ارشد مطالعات جوانان دانشگاه مازندران

چکیده

در عصر حاضر، اعتماد به موضوعی حیاتی برای جوامع انسانی تبدیل شده و نقش اساسی در سیاست‌های مقابله با مشکلات اجتماعی به وی‍ژه در زمینۀ خطرهای محیط زیستی دارد. مقابله با خطرهای محیط زیستی مانند تغییر آب‌وهوا، نیازمند آگاهی است؛ آگاهی و آمادگی برای مقابله با مخاطرات برای همۀ گروه‌های اجتماعی لازم و ضروری است از جمله زنان که قشر آسیب‌پذیری در مقابل مخاطرات محیط زیستی هستند. این آگاهی معمولاً از سوی نهادهای اصلی و مرتبط همچون دولت، سازمان‌های خصوصی محیط زیستی و دانشمندان به‌دست می‌آید. بنابراین، پذیرش این آگاهی و اعتماد به آنها، مستلزم اعتماد مردم به نهادهای مرتبط با آن  است.  در این بررسی، میزان اعتماد دانشجویان نسبت به منابع اطلاعات (دولت، سازمان‌های خصوصی محیط زیستی و دانشمندان) و تفاوت آن برمبنای جنسیت و دانشکده بررسی شده است. برای انجام این پژوهش از روش پیمایش استفاده شده و با نمونه‌گیری طبقه‌ای، 411 نفر از دانشجویان انتخاب شدند. یافته‌ها حاکی از آن است که اعتماد دانشجویان به منابع اطلاعات کمی بیشتر از متوسط بود و گروه‌های حامی محیط زیست، معتمدترین منبع اطلاعات تغییر آب‌وهوا بودند. همچنین تفاوت محسوس فقط در اعتماد براساس جنسیت به دانشمندان مربوط است. علاوه بر این، نتایج پژوهش نشان داد که میزان اعتماد دانشجویان پسر به منابع اطلاعات بیش از دانشجویان دختر بود. منابع اعتماد برمبنای دانشکده نیز متفاوت بود. به عبارت دیگر، دانشکده‌هایی که برنامۀ درسی‌شان ارتباط نزدیک‌تری با موضوع‌های محیط زیستی داشته است اعتماد بیشتری به دانشمندان و سازمان‌های خصوصی داشتند. در پایان، براساس تفاوت‌های جنسیتی در اعتماد به منابع اطلاعات و دانشکده، پیشنهادهایی ارائه شد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Social Trust, Women and Climate Change Policies

نویسندگان [English]

  • Sadegh Salehi 1
  • Zahra Pazokinejad 2
1 Professor assistance in university of Mazandaran
2 MA in Sociology
چکیده [English]

In modern times, trust has become an issue crucial to human societies and it has basic role in confronting policies with social problems, particularly in the field of environmental risks. To counter environmental risks such as climate change requires knowledge that is gained through trust to its related informational institutions. These institutions cause the awareness of environmental issues and the public understanding of science and environmental policy, therefore, they are one of the prerequisites for participation in environmental policies and programs are considered. Having this information and ready to counter the risks for certain social groups such as women that are among the groups most vulnerable to environmental risks, is necessary. In this study, students' confidence to climate change network (government, ENGOs and scientists) and differences to gender were examined. Methodology was survey and using stratified sampling, 411 students selected. The findings suggest that students' trust to the information resources were slightly more than the average and pro-environment groups were great trustworthy group. Also, only discernable difference in trust to gender related the scientists. Moreover, the results of research showed that boy students have trust to the information resources great than girl students. The trust resources varied to faculty. In other words, the faculties that their curriculums had great relevant to environmental issues had more trust to the scientists and non government organizations. In end paper, the suggestions provided to gender and colligate differences in trust resources

کلیدواژه‌ها [English]

  • risk
  • Trust Resources
  • climate change
  • Gender
  • the Higher Education
  • اسلندر، اریک و رودستین، بو (1387)، «همه چیزی برای برابری و اعتماد اجتماعی»، ترجمۀ ابوعلی ودادهیر و مرتضی زین‌آبادی، پژوهشنامه اعتماد اجتماعی، شماره 16: 127-150.
  • ایروین، آلن (دردست چاپ)، جامعه‌شناسی و محیط زیست، ترجمۀ صادق صالحی، بابلسر: انتشارات دانشگاه مازندران.
  • بابایی، طاهره (1393)، بررسی عوامل اجتماعی مؤثر بر رفتار و شناخت دانشجویان نسبت به تغییرات جهانی آب‌وهوا (مطالعه موردی: دانشجویان دانشگاه بوعلی سینا شهر همدان)، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، استاد راهنما: صادق صالحی، دانشکدۀ علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه مازندران.
  • بری، جان (1380)، محیط زیست و نظریۀ اجتماعی، ترجمۀ حسن پویان و نیره توکلی، تهران: انتشارات سازمان حفاظت محیط زیست .
  • پازوکی‌نژاد، زهرا‌ (1392)، بررسی نگرش دانشجویان نسبت به تغییر جهانی آب‌وهوا و عوامل اجتماعی مؤثر بر آن، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، استاد راهنما: صادق صالحی، دانشکدۀ علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه مازندران.
  • تاج‌بخش، کیان (1389)، سرمایۀ اجتماعی، اعتماد، دموکراسی و توسعه، تهران: نشر شیرازه. 
  • حقیقتیان، منصور؛ پورافکاری، نصرالله و جعفری‌نیان، غلامرضا (1391)، «تأثیر رفتارهای اجتماعی محیط زیستی بر توسعۀ اجتماعی»، مجلۀ مطالعات اجتماعی ایران، شماره 1: 135-154.
  • خوش‌فر غلامرضا؛ صالحی صادق و لقمان، امام‌قلی (1389)، «بررسی رفتار مردم نسبت به محیط زیست»، همایش مهندسی محیط زیست دانشگاه تهران.
  • ساتن، فیلیپ (1392)، جامعه‌شناسی محیط زیست، ترجمۀ صادق صالحی، تهران: انتشارات سمت.
  • سویزی، محسن و محمدی، فریبرز (1390)، «نقش سرمایۀ اجتماعی در تأمین امنیت سرمایه‌گذاری»، فصلنامۀ رهنامه سیاستگذاری، شماره 3: 119-147.
  • صالحی، صادق و امام قلی، لقمان (1391)، «بررسی تاثیر سرمایه اجتماعی بر رفتارهای زیست محیطی (مطالعه موردی: استان کردستان)»، مجله جامعه شناسی ایران، شماره 4: 90-115.
  • صالحی، صادق و پازوکی­نژاد، زهرا (1393الف)، «تحلیل عوامل اجتماعی موثر بر نگرش و عملکرد محیط زیستی دانشجویان»، جامعه شناسی کاربردی، شماره 3: 76-88.
  • صالحی، صادق و پازوکی­نژاد، زهرا(1393ب)، «ارزیابی اجتماعی دانش دانشجویان غیر آب‌وهواشناس نسبت به تغییر اقلیم»، نشریه تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی، شماره 33: 171-194.
  • صالحی، صادق؛ سلیمانی، کریم و پازوکی­نژاد، زهرا (1391)، «تحلیل کیفی نگرش دانشجویان نسبت به تغییرات جهانی آب‌وهوا»، سومین همایش بین المللی تغییر اقلیم و گاه شناسی درختی در اکوسیستم های طبیعی، ساری، دانشگاه علوم کشاورزی.
  • گیدنز، آنتونی، (1377)، پیامدهای مدرنیته، ترحمه ناصر موفقیان، تهران: نشر نی.
  • مک ناگتن (1387). «اعتماد و مخاطرات زیست محیطی»، در اعتماد و سرمایه اجتماعی، همس ، لزلی و تونکیس ، فران (ویراستاران)، ترجمه ی محمد تقی دلفروز ، تهران : پژوهشکده ی مطالعات فرهنگی و اجتماعی
  • هانیگن، جان (دردست چاپ)، جامعه شناسی محیط زیست، ترجمه صادق صالحی، تهران: مرکز نشر دانشگاهی.
 

  • Canan,P.,(2009), “Ideas and Methods that Sociology can Contribute to Climate Change Studies”, National Science Foundation in Arlington, Virginia, (May 30-31, 2008), PP: 55-57.
  • Engdahl, E and Lidskog, R.(2012), “Risk, communication and trust: Towards an emotional understanding of trust”, Public understanding of science,  No 32(6): 703-717.
  • Goh,A.(2012), A Literature Review of the Gender-differentiated Impacts of Climate Change on Women’s and Men’s Assets and Well-Being in Developing Countries, CAPRi Working Paper No.106, Washington, D.C.: International Food Policy Research Institute.
  • ·         Hongxia,D and Rosanne, F.,(2005), Social Trust and Global Environmental Risk Management: A Cross-Cultural Study Between The U.S. and China,  Accessed from www.hkccf.org/.../Social%20Trust%20and%20Risk%20Management%2(Nov/2/2013).
  • ·         Kellstedt, P.M., Zahran, S., and Vedlitz, A. (2008 ) ,” Personal Efficacy , the Information Environment, and Attitudes Toward Global Warming and Climate Change in the United States” , Risk Analysis , No28(1): 113-126.
  • ·         Khanh Nam,P.(2011), Social Capital and Private Adaptation to Climate change: Evidence from the Mekong River Delta in Vietnam, accessed from www.gwu.edu,(Nov/4/2013).
  • Laurian, L. (2003), “A Prerequisite for Participation: Environmental Knowledge and What Residents Know About Local Toxic Sites”, Journal of Planning, Education and Research, No 22:257-269.
  • ·         Leiserowitz,A., Maibach,E, Roser-Renouf,C ,Smith,n and Dawson,E.(2011), Climate gate, Public Opinion and Loss of Trust, from environment.yale.edu,(Nov/4/2013).
  • ·         Leviston,Z and Walker,I.(2011), Second Annual Survey of Australian Attitudes to Climate Change, Research Report, National Research Climate Adaptation(CSIRO), accessed from www.csiro.au ,(Nov/3/2013).
  • Matteo,M.(2007), Trust, Gender and Social Capital: Experimental Evidence from Three Western European Countries, Accessed from www.csef.it/wise4/Migheli.pdf (2013Nov).
  • Mc Gregor , S., (2010 ) ,”A Stranger Silence Still: The Need for Feminist Social Research on Climate Change “,2010 The Editorial of Sociological Review , Published by Wiley – Black Publishing Ltd , PP: 124-135 .
  • ·         McCright,A.M.,(2010), “The Effects of Gender on Climate Change Knowledge and Concern in the American Public”, Popul Environ, No 32: 66-87.
  • Mol, A.(2007). Environmental reform in the information age: The Contours of Informational Governance, Cambridge press.
  • ·         Moser, S and Dilling, L.(2004), “Making climate hot communication the urgency and challenge of global climate change”, Environment,  No 46(10), 32-46.
  • Moser, S. C. and Dilling, L.(2010). “Communicating Climate Change: Opportunities and Challenges for Closing the Science-Action Gap”, In:  The Oxford Handbook of Climate Change and Society, Richard Norgaard, David Schlosberg, John Dryzek eds.
  • Poortinga, W., & Pidgeon, N.F.( 2003). “Exploring the Dimensionality of Trust in Risk Regulation”,  Risk Analysis, No 23(5): p961-972.
  • ·         Renn,O and  Levine, D.(1991), Credibility and Trust in Risk Communication, Accessed from  elib.uni-stuttgart.de/opus/volltexte/2010/5477/pdf/ren67.pdf (2013,Nov).
  • Slovic, P. (1993), “Perceived Risk, Trust and Democracy”, Risk Analysis, No 13(6): 675-682.
  • Smyth, I., (2009), “Gender in Climate Change and Disaster Risk Reductions Manila”,Development in Practice, No 19(6): 799-802.
  • ·         Spellman, G., Field, K., and Sinclair,(2003), “Assessing UK Higher Education Students’ Awareness of Global Climate Change,”Weather,  No 58(10), PP: 212-219.
  • ·         Tranter,b and Skrbis,Z.,(2010), Attitudes toward Global Warming, Climate change and Other Environmental Issues among Young Queenslanders, Accessed from  artsonline.monash.edu.au/,(Nov/3/2013).