ناسازی در میدان دانشگاهی و بیگانگی دانشگاهی (مورد مطالعه: دانشجویان دانشگاه مازندران)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه علوم اجتماعی دانشگاه مازندران

2 دانشیار گروه علوم اجتماعی دانشگاه مازندران

3 کارشناس ارشد مطالعات جوانان دانشگاه مازندران

چکیده

بیگانگی تحصیلی یا دانشگاهی، به‌عنوان یکی از اشکال بیگانگی، اصطلاحی برای توضیح جدایی دانشجویان یا دانش­آموزان از فرایند یادگیری و تجربة منزوی­بودن از یک گروه تحصیلی یا دانشگاهی است که شخص باید به آن تعلق داشته باشد یا درگیر آن باشد. پژوهش حاضر با هدف تحلیل رابطة میان ناسازی در میدان دانشگاهی و بیگانگی دانشگاهی در میان دانشجویان دانشگاه مازندران انجام گرفته است. روش پژوهش، پیمایش و جامعة آماری شامل تمامی دانشجویان دانشگاه مازندران در سال تحصیلی 93- 94 است که 390 نفر از آن‌ها براساس نمونه‌گیری طبقه‌ای متناسب با حجم، انتخاب شدند و پرسشنامه بین آن‌ها توزیع شد. چارچوب نظری این پژوهش، نظریة ناسازی (هیسترسیس) بوردیو است. پس از جمع‌آوری اطلاعات، فرضیه‌های تحقیق در دو سطح توصیفی- استنباطی با استفاده از نرم‌افزارهای SPSS و AMOS بررسی شد. مطابق نتایج ضریب همبستگی پیرسون، بین میدان درون­دانشگاهی (هنجارهای محدودکننده، جامعه‌پذیری آموزشی ضعیف) با متغیر وابسته (بیگانگی دانشگاهی) تأثیر مستقیم و مثبت وجود دارد. همچنین براساس نتایج آزمون مدل نظری تحقیق که با روش معادلات ساختاری انجام شد، مؤلفه‌های میدان دانشگاهی، 40 درصد از تغییرات متغیر وابسته (بیگانگی دانشگاهی) را تبیین می­کنند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Hysteresis in academic field and academic alienation (Case study: Students of Mazandaran University)

نویسندگان [English]

  • Ali Asghar Firozjaeian 1
  • Heydar Janalizadeh 2
  • Behzad Hashemiyan 3
1 Assistant Professor, Department of Sociology, University of Mazandaran, Iran
2 Associate Professor, Department of Sociology, University of Mazandaran, Iran
3 M.A. Student in Youth Study, University of Mazandaran, Iran
چکیده [English]

Educational or academic alienation as one of the forms of alienation means the separation of students from the learning process and the experience of isolation from a school or college group that a person must belong to it or involved in it. The present study tries to analyze the relationship between Hysteresis in academic field and academic alienation among Mazandaran University. The method is survey, and statistical population consists of all students of Mazandaran University in the academic year 2015–2016, in which 390 students were selected by Cochran formula as sample with classified sampling, and the questionnaires were distributed among them. The theoretical framework of this study is Bourdieu's theory of incompatibility (Hysteresis). After collecting the data, the research hypotheses were analyzed in two levels of descriptive and inferential by SPSS and AMOS packages. Based on the results of Pearson's correlation coefficient, there is a positive and direct impact between academic field (restricting norms, weak educational sociability) and the dependent variable (academic alienation). Also, based on the test results of research theoretical model, which was done by structural equation method, the components of academic field explain 40% of the dependent variable changes (academic alienation).

کلیدواژه‌ها [English]

  • academic alienation
  • Alienation
  • field
  • Hysteresis
  • University
  • بلیکی، نورمن (1392)، طراحی پژوهش‌های اجتماعی، ترجمۀ حسن چاوشیان، تهران: نشرنی.
  • بنی‌فاطمه، حسین و رسولی، زهره (1390)، «بررسی میزان بیگانگی اجتماعی در بین دانشجویان دانشگاه تبریز و عوامل مرتبط با آن»، فصلنامة جامعه‌شناختی کاربردی، شمارة 41: 1- 26.
  • توفیقیان‌فر، حسن و حسینی، احمد (1391)، «بررسی بیگانگی اجتماعی جوانان و عوامل اجتماعی مرتبط با آن»، فصلنامة مطالعات جامعه‌شناختی جوانان، شمارة 8: 45- 58.
  • جعفری، نسترن (1393)، عوامل اجتماعی و بیگانگی تحصیلی در بین دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشگاه علوم پزشکی شهرستان بجنورد، پایان‌نامة دورة کارشناسی ارشد، دانشگاه مازندران.
  • حمدی، اکبر (1392)، بررسی جامعه‌شناختی بیگانگی تحصیلی در میان دانش‌آموزان سال سوم متوسطۀ شهرستان ملکان، پایان‌نامة دورة کارشناسی ارشد، دانشگاه مازندران.
  • ذکایی، محمدسعید (1388)، «بیگانگی تحصیلی و دانشگاهی پژوهشی در میان دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشگاه تهران»، ماهنامة جشنوارة بین‌المللی فارابی، شمارة 13: 82-90.
  • ذکایی، محمدسعید و اسماعیلی، محمدجواد (1390)، «جوانان و بیگانگی تحصیلی و دانشگاهی»، فصلنامة تحقیقات فرهنگی، شمارة 4: 55- 90.
  •                و اسماعیلی، محمدجواد (1393)، جوانان و بیگانگی تحصیلی و دانشگاهی، تهران: انتشارات پژوهشگاه مطالعات فرهنگی و اجتماعی.
  • رحمان‌پور، سعید (1389)، بررسی میزان بیگانگی اجتماعی جوانان شهر تبریز و عوامل مؤثر بر آن، پایان‌نامة کارشناسی ارشد رشتة علوم اجتماعی، دانشگاه تبریز.
  • ریتزر، جورج (1389)، مبانی نظری جامعه‌شناختی معاصر و ریشه‌های کلاسیک آن، ترجمة شهناز مسمی‌پرست، تهران: انتشارات ثالث.
  • ساروخانی، باقر (1385)، روش‌های تحقیق در علوم اجتماعی، تهران: انتشارات پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
  • سازمان ملی جوانان (1380)، طرح تحقیقاتی وضعیت و نگرش جوانان ایران، تهران: انتشارات سازمان ملی جوانان ایران.
  • ستوده، هدایت الله (1387)، «ناکامی آموزشی و ازخودبیگانگی» (پژوهشی در دانشگاه آزاد اسلامی واحد رودهن)»، فصلنامة اندیشه‌های تازه در علوم تربیتی، شمارة 2: 93- 115.
  • سیدمن، استیون (1386)، کشاکش آراء در جامعه‌شناسی، ترجمة هادی جلیلی، تهران: نشرنی.
  • شارع پور، محمود (1386)، جامعه‌شناسی آموزش و پرورش، تهران: انتشارات سمت.
  • صالح‌نژاد، حسن (1388)، بررسی رابطۀ بین سرمایه فرهنگی و بیگانگی اجتماعی در بین دانش‌آموزان دبیرستانی و پیش‌دانشگاهی شهرستان سقز، پایان‌نامة کارشناسی ارشد رشتة علوم اجتماعی دانشگاه تبریز.
  • طالبی، ابوتراب و برزگری دهج، راضیه (1391)، «بررسی چگونگی اعتماد و کناره‌گیری اجتماعی در میان دانشجویان»، فصلنامة برنامه‌ریزی رفاه و توسعة اجتماعی، شمارة 11: 131- 182.
  • فاضلی، نعمت‌الله (1382)، «بررسی تطبیقی فرهنگ دانشگاهی ایران و بریتانیا: مطالعۀ انسان‌شناختی در علل ناکارآمدی آموزش دانشگاهی در ایران»، نامه انسان‌شناسی، شمارة 3: 93- 132.
  • قانعی‌راد، محمدامین (1383)، «مشکلات اجتماعی توسعۀ ناموزون آموزش عالی، بیکاری دانش‌آموختگان و مهاجرت نخبگان»، فصلنامه رفاه اجتماعی، شمارة 15: 169-208.
  •  گرنفل، مایکل (1388)، مفاهیم کلیدی پیر بوردیو، ترجمۀ محمدمهدی لبیبی، تهران: انتشارات افکار.
  • مجیدی، امیر (1391)، بررسی عوامل اجتماعی و فرهنگی مرتبط با بی‌تفاوتی اجتماعی در بین دانشجویان دانشگاه کردستان و دانشگاه پیام‌نور سنندج، پایان‌نامة کارشناسی ارشد رشتة جامعه‌شناسی دانشگاه سنندج.
  • محسنی تبریزی، علیرضا (1381)، «بررسی انزوای ارزشی در دانشگاه‌های دولتی تهران»، مجلۀ پژوهش و برنامه‌ریزی در آموزشی عالی، شماره 26: 119- 182.
  • موسوی، سیدکمال‌الدین و حیدرپورمرند، سکینه (1390)، «تحلیل جامعه‌شناختی بیگانگی تحصیلی دانشجویان: مطالعۀ موردی دانشگاه شاهد در سال تحصیلی 88-87»، فصلنامه علوم اجتماعی، شمارة 56: 35- 71.
  • واکو وانت، لویک (1381)، پیربوردیو؛ متفکران بزرگ جامعه‌شناسی، ترجمۀ مهرداد میرداماد، تهران: انتشارات مرکز.
  • وثوقی، منصور و ساری، محسن (1392)، «گونه‌های مختلف بیگانگی اجتماعی جوانان (تحقیقی در شهر تهران)»، مجلۀ مطالعات توسعۀ اجتماعی ایران، شمارة 3: 89- 106.
 

 

  • Asimaki, A. and Koustouraski, G. (2014), “Habitus: An attempt at a thorough analysis of a controversial concept in Pierre Bourdieu’s theory of practice”, Social sciences, No 4: 121- 131.
  • Atnafu, M. (2012), “Motivation, Social Support, Alienation from the School and their Impact on Students’ Achievement in Mathematics: The Case of Tenth Grade Students”, Ethiopian Journal of Education and Sciences, No 1: 53- 74.
  • Bourdieu, p. (1988), Homo academicus, trnslated by peter collier,Stanford university press.
  • Bourdieu, p. (1988), Outline of a theory pf practice, traslated by ricahrd nice, cambridge university press.
  • Cecen, A. R. (2006), “School alienation: gender, socio-economic status and anger in high school adolescents”, Educational Sciences: Theory & Practice, No 3: 721- 726.
  • Civitci, N. (2011), “School alienation and perceived social support as predictor of school anger in high school student”, Elementary education Online, No 10: 861- 871.
  • Eric, Lee (2003), Cultural mistrust, university alienation, academic self-efficacy and academic help seeking in African American college students, ETD collection for University of Nebraska-Lincoln.PaperAAI.
  • Fraser, K. Eccles, J. (1995), Academic Alienation and Adolescent’s Possible Selves: How School Experiences Shape Visions of the Future, Poster presented at the biennial meeting of the Society for Research on Child Development- Indianapolis, USA.
  • Hakhoe Chi, T.K. (2004), “The influencing factors on alienation”, high school students, No 34: 45- 52.
  • Jalal, S. (2011), Self-reported health and social alienation in Swedish adolescents: A cross-sectional study among high-school students in Stockholm.
  • Johnson, G. M. (2005), “Student Alienation, Academic Achievement, and WebCT Use”, Educational Technology & Society, No. 8: 179- 189.
  • Karen, D. R. (2014), “Jennifer E. Lansford، Anna M. Agoston and Niwako Sugimura، David Schwartz، Kenneth A. Dodge، Gregory S. Pettit، John E. Bates. Peer Victimization and Social Alienation: Predicting Deviant Peer Affiliation in Middle School”, Child Development, January/February, No 1: 124- 139.
  • McDonough, P. & Polzer, J. (2012), “Habitus, hysteresis and organizational change in the public sector”, Canadian Journal of Sociology, No 4: 357- 380.
  • Osin, E. (2009), "Subjective experience of alienation: Measurement and correlates”, Gesellschaft fur Logotherapie und Existenzanalyse, No 26: 16- 23.
  • Rayse.L. B. signe&ltolstein Bjorn& krejher, svend (2008), “Aspects of Alienation And sxmpton Load Among Adoles cents”, Journal of public ltealtho, No 9: 84- 79.
  • Rovai, A. P. & Wighting, M. J. (2005), “Feelings of alienation and community among higher education students in a virtual classroom”, The Internet and higher education, No 2: 97- 110.
  • Tina H. & Gerda H. (2011), Alienation from School: a Problem occurring during early Adolescence. European, Educational Research Association, Faculty of Education, Austria: University of Salzburg.
  • Walther, M. (2014), “Bourdieu’s Theory of Practice as Theoretical Framework”. In Repatriation to France and Germany, Springer Fachmedien Wiesbaden,‌ No 5: 7- 23.