انتشارات دانشگاه تهرانمطالعات و تحقیقات اجتماعی در ایران2588-63553420150121امکان سنجی تحقق سبک زندگی دینی (اسلامی) در جامعه ایران (با تکیه بر سه اثر مفاتیح الحیاه، الحیاه و سراج الشیعه)امکانسنجی تحقق سبک زندگی دینی (اسلامی) در جامعۀ ایران (براساس سه اثر مفاتیحالحیاۀ، الحیاۀ و سراجالشیعه)5135385434510.22059/jisr.2015.54345FAابراهیمحاجیانیاستادیار جامعهشناسی و مدیر گروه فرهنگی مرکز تحقیقات استراتژیکبها الدینقهرمانی نژاد شایقاستادیار گروه تاریخ تمدن و انقلاب اسلامی دانشکدۀ معارف اسلامی دانشگاه تهرانJournal Article20140628مسئله اصلی نوشتار حاضر تأمل درباره امکان و زمینههای ارتقاء تعمیق و گسترش سبک زندگی دینی در جامعه ایرانی است. فرض اساسی نیز آن است که در جامعه ایرانی و تحت تاثیر امواج مدرنیته و جهانی شدن انواع و الگوی مختلفی از سبک زندگی در کنار سبک های زندگی سنتی و دینی وجود دارد و لذا یک میدان جدی رقابتی (در حوزه فرهنگی و بطور مشخص برای شمولیت یافتن سبک های زندگی ) وجود دارد. لذا مسئله اصلی این مقاله بررسی میزان کفایت یا پاسخگویی الگوهای دینی سبک زندگی به نیازهای موجود و میزان انطباق آن با شرایط موجود و اساساً توان یا قابلیت پاسخگویی مراجع دینی (مبتنی بر احکام و دستورات دینی) به نیازهای روزمره کنشگران در عرصههای مختلف سبک زندگی از جمله پوشش، مصرف ... میباشد . سوالات اصلی قابل در اینجا ان بوده که ویژگیهای و ابعاد سبک زندگی دینی (با تأکید بر آثار مکتوب روایی- حدیثی) کداماند؟ دو دیگر انکه زمینه و عوامل استقرار، نفوذ و تداوم الگوی دینی (اسلامی) سبک زندگی کداماند؟ و امکان پیادهسازی آنها در جامعه ایرانی به چه میزان است؟برای این مطالعه که ماهیت امکان سنجی داشته بررسی محتوای سبک زندگی دینی یا الگوی زیست مسلمانی در معنایاصیا و روایی ان مهم است . برای این منظور محتوای 3 اثر مهم دینی که با هدف ارایه سبک زندگی اسلامی تدوین شده اند یعنی کتابهای مفاتیح الحیاه (جوادی آملی) الحیاه (حکیمی) و سراج الشیعه (مامقانی غروی) مورد بررسی قرارمسئلۀ اصلی این نوشتار تأمل دربارۀ امکان و زمینههای ارتقا، ژرفاندیشی و گسترش سبک زندگی دینی در جامعۀ ایرانی است. فرض اساسی نیز آن است که در جامعۀ ایرانی و متأثر از امواج مدرنیته و جهانی شدن، الگوهای مختلفی از سبک زندگی در کنار سبکهای زندگی سنتی و دینی وجود دارد؛ بنابراین میدان رقابت جدی (در زمینۀ فرهنگی و به ویژه برای شمولیت یافتن انواع سبکهای زندگی) وجود دارد. بنابراین مسئلۀ اصلی این پژوهش، بررسی میزان کفایت یا پاسخگویی الگوهای دینی سبک زندگی به نیازهای موجود و چگونگی انطباق آن با شرایط موجود و همچنین قابلیت پاسخگویی مراجع دینی (مبتنیبر احکام و سفارشهای دینی) به نیازهای روزمرۀ کنشگران در زمینههای گوناگون سبک زندگی از جمله پوشش، مصرف و... است. پرسشهای اصلی بیانشده عبارتند از: ویژگیها و ابعاد سبک زندگی دینی (با تأکید بر آثار نوشتاری روایی_ حدیثی) چیست؟ زمینه و عوامل استقرار، نفوذ و تداوم الگوی دینی (اسلامی) سبک زندگی کداماند؟ امکانپذیری اجرای آنها در جامعۀ ایرانی به چه اندازه است؟ برای برخورداری این پژوهش از ماهیت و رویکرد یا روششناختی امکانسنجی، بررسی محتوای سبک زندگی دینی یا الگوی زیست مسلمانی در معنای اصلی و روایی آن مهم است. به همین علت، محتوای سه اثر مهم دینی ازجمله کتابهای <em>مفاتیح</em><em></em><em>الحیاۀ</em> (جوادی آملی)، <em>الحیاۀ</em> (حکیمی) و <em>سراجالشیعه</em> (مامقانی غروی) بررسی شده است که با هدف ارائۀ سبک زندگی اسلامی تدوین شدهاند. سپس ویژگیهای این سه اثر با معیارهای ارزیابی سبکهای زندگی مقایسه شده است. در پایان مشکلات و موانع استقرار و تداوم سبک زندگی مذهبی (حیات طیبه) بررسی و پیشنهاد شده است؛ ابتدا اینکه به تنوع الگوهای سبک زندگی دینی توجه شود و همچنین به تلاشهای احیاگران و روشناندیشان دینی در دورههای معاصر برای تحقق سبک زندگی دینی یا ایمانی بیشتر در مراکز سیاستگذاری فرهنگی توجه شود.https://jisr.ut.ac.ir/article_54345_1edee226a3ec95d234dbb32fc8b782a2.pdfانتشارات دانشگاه تهرانمطالعات و تحقیقات اجتماعی در ایران2588-63553420150121Women’s headed households and bottlenecks of children socialization
(A case study: The householder women supported by Tehran Municipality Organization)زنان سرپرست خانوار و تنگناهای جامعهپذیری فرزندان (مطالعۀ موردی: زنان سرپرست خانوار تحت پوشش شهرداری تهران)5395585434710.22059/jisr.2015.54347FAباقرساروخانیاستاد جامعهشناسی دانشگاه تهرانطلیعهخادمیانعضو هیئت علمی دانشگاه آزاد واحد تهران شمال0000-0002-4402-0084فاطمه زهرانادریدانشجوی دکتری مطالعات زنان دانشگاه تربیت مدرسJournal Article20140513Female-headed households and the women in charge of them are one of the most vulnerable chunks of a society, often highly affected by divorces, passing or disability of their husband, drug-abuse of their partner, or immigration of their husbands. That Is why this study is focused on bottlenecks of parenting and children socialization for female-headed households, which is divided into five subcategories, cumulatively studied in seven hypotheses.<br />In this study, referential methods are employed for verification and data gathering in theories, and traversal methods are used for management of data. The sample data consists of all the women in this category, covered by Tehran municipality, and its size is calculated via Cochran formula method to be 328 people. Random sampling has been used to access elements of the data sample, and analysis unit is set to be each responsive person. The geographical location of the study is the city of Tehran, and it was done in Jalali year 1392 (2013 Gregorian). Data was gathered via surveys. Credibility of the surveys were assessed by the visual methods, and the final edition employed Cronbach's (alpha=0.77), which was calculated to be .77, demonstrating that the sampling tools are desirably persistent. For further data analysis, the descriptive section includes one dimensional tables, as well as mean and variance diagrams. To define discoveries, t test and correlations are used.زنان سرپرست خانوار از جمله گروههای آسیبپذیر جامعه هستند که تحت تأثیر عوامل مختلفی مانند طلاق، فوت، اعتیاد و... قرار دارند. در بررسیهای موجود، اغلب به وضعیت اقتصادی و رفاهی زنان سرپرست خانوار و همچنین وضعیت سلامت جسمی و روحی آنان پرداخته شده است؛ به همین علت از مسائل و مشکلاتی که این زنان در زمینۀ رشد و تربیت فرزندان با آن روبهرو هستند غفلت شده است. بر این اساس هدف اصلی این پژوهش بررسی تنگناهای زنان سرپرست خانوار در خصوص جامعهپذیری فرزندان است. روش تحقیق،<em> پیمایشی </em>است؛ جامعۀ آماری پژوهش، زنان سرپرست خانوار تحت پوشش شهرداری تهران هستند و تعداد 328 نفر نمونه با روش نمونهگیری تصادفی انتخاب شدهاند. براساس نتایج پژوهش، اندازۀ خطر افت و ترک تحصیلی بین فرزندان دختر خانوادههای زن سرپرست فراوانی معناداری دارد. اما ناسازگاری اجتماعی، فقدان الگوی پدری و خلأ ارتباطی ناشی از آن و کنترلناپذیری فرزندان دختر در چنین خانوادههایی فراوانی معناداری ندارد. بین متغیرهای زمینهای زنان سرپرست، متغیر افزایش سن مادر با اختلال در جامعهپذیری کودکان ارتباط مستقیم دارد. اما بین متغیرهای تحصیلات و درآمد و تنگناهای جامعهپذیری فرزندان، ارتباط معناداری وجود نداشت.https://jisr.ut.ac.ir/article_54347_49e866ea6c1d9545629d241591ccca0d.pdfانتشارات دانشگاه تهرانمطالعات و تحقیقات اجتماعی در ایران2588-63553420150121Negative aspects of social networks and online relations in adolescent students with emphasis in cyber bullingبررسی تأثیر جنبههای منفی شبکههای اجتماعی و روابط آنلاین بر دانشآموزان نوجوان با تأکید بر زورگویی سایبری5856015435110.22059/jisr.2015.54351FAاسماعیلسعدی پوراسماعیل سعدی پور، دانشیار دانشگاه علامه طباطباییJournal Article20140922Bullying is a kind of peers’ altercation which usually occurs in schools. It seems to be a universal phenomenon that can be observed almost in all classrooms. Since the expansion of information and communication technologies, there have been social concerns related to negative effects of these networks, especially in adolescents. In this paper which documentary methodology by referring to executed researches is used, we investigate to find answers to the following questions. What is cyber bullying? What are its differences and resemblances with offline or traditional bullying? What are the consequences for its victims? What are the characteristics of bullies and victims? How common is the cyber bulling and what are its consequences? Results reveal that in cyber bullying despite traditional bullying, there are possibilities to physically separate bully and victim. By misusing internet, they stay anonymous and believe there is a little chance to be traced. Committing suicide, eating disorders, escaping from home, depression, expelling from school and aggressive behaviors in adulthood are some consequences of being bulled. In conclusion traditional and cyber bulling have close relation and in many cases bullying is started in school or community and expanded in virtual spaces.<br />Keywords: social networks, online relation, cyber bulling<br /><br /> <em> </em>زورگویی گونهای از پرخاشگری همسالان است که اغلب در مدارس رخ میدهد و به نظر میرسد پدیدهای جهانی است که تقریباً در همۀ کلاسهای درس مدارس، دیده میشود. از زمان گسترش استفاده از فنّاوریهای اطلاعاتی و ارتباطی، نگرانیهای اجتماعی مرتبط با آثار منفی این شبکهها بهویژه بر نوجوانان وجود داشته است. در این پژوهش که با روش اَسنادی و مراجعه به پژوهشهای پیشین انجام شده است درپی بررسی و پاسخگویی به این پرسشها بودهایم که عبارتند از: زورگویی سایبری چیست؟ چه تفاوتها و شباهتهایی با زورگیر آفلاین یا سنتی دارد؟ پیامدهای زورگویی برای قربانیان آن چیست؟ ویژگیهای شخصیتی افراد زورگو و قربانی چیست؟ چه اندازه زورگویی سایبری رواج دارد و پیامدهای آن چیست؟ براساس نتایج در زورگویی سایبری برخلاف زورگویی سنتی جدایی فیزیکی متجاوز و قربانی امکانپذیر است؛ سوءاستفادهکننده در فضای مجازی اینترنت، احساس گمنامی دارد و اغلب بر این باور است که خطر ناچیزی برای ردیابی بدرفتاری او وجود دارد. اقدام به خودکشی، اختلال تغذیه، فرار از خانه، افسردگی، اخراج از مدرسه و رفتارهای پرخاشگرانه در بزرگسالی از جمله پیامدهای قربانیان زورگویی است. بنابراین زورگویی و زورگویی سایبری ارتباط نزدیکی با هم دارند و در بسیاری موارد با زورگویی در مدرسه یا محله آغاز میشود و در فضای مجازی گسترش مییابد.https://jisr.ut.ac.ir/article_54351_45c7a284efa7d07f7bb5c9afb3080ffd.pdfانتشارات دانشگاه تهرانمطالعات و تحقیقات اجتماعی در ایران2588-63553420150121The study of Relationship Between Modernization and Change of religious attitudes and behaviors among young people (research in city and villages of Sanandaj)بررسی رابطۀ نوسازی و تغییر نگرشها و رفتارهای دینیِ جوانانِ شهر و روستاهای سنندج6036375435210.22059/jisr.2015.54352FAحسینمیرزاییاستادیار جامعهشناسی دانشگاه تهرانساراشریعتیاستادیار جامعهشناسی دانشگاه تهراننافعباباصفریدانشجوی دکتری مردمشناسی دانشگاه تهرانJournal Article20140912Modernization in Kurdistan as an uncompleted process , in it’s historical transition , by religiousness which is the strongest and the most fundamental current cultural and social element , has encountered the researchers with this question that “ What kind of effect has the process of modernization on the rate of religiousness of people? “<br /><br /> This study investigates the relationship between modernization and changing the attitudes and religious behaviors of the young people in the city of Sanandaj and the villages around it. This study was conducted in measuring method in Sanandaj and six villages around it. To assess the theories , 583 of young people ( between 18-29 years old ) in the city and villages were selected by cluster sampling method and also questionnaires related to assess the rate of religiousness ( according to Glock and Stark religiousness scale ) , the rate of modernity ( according to Inkeles , Smith and Sharma ) , the quality of life ( the questionnaire of WHOQQOL – BREF ) ,the rate of social capital and also with using of Berger’s method about “the secondary carriers of modernization “ , the questions about the variables of urbanization , education and the rate of using of mass media ( limited to satellite and internet ) were filled by them.<br /><br /> The results of the data showed that the modernization has a meaningful and reverse relationship with religiousness so that the young people who were more affected by modernization had less religious consideration and dependency. Among the studied variables in Path Analysis , “ scientific orientation “ and “ independence orientation “ as elements of modernity and urbanization had the highest forecasting ability to religiousness rate.<br /><br />Key words: modernization, religious, secularization, quality of life, mass media, urbanization«دینداری» یکی از بنیادیترین عناصر فرهنگی و اجتماعی جامعۀ کردستان، در گذار تاریخی خود با «نوسازی» که فرایندی ناتمام و «بیرونی» است؛ همواره با این پرسش مواجه بوده است که فرایند نوسازی چه تأثیری بر میزان دینداری کنشگران خواهد داشت؟ این پژوهش ارتباط میان نوسازی و تغییر نگرشها و رفتارهای دینی جوانان شهر و روستاهای سنندج را بررسی میکند. پژوهش به روش پیمایشی در سطح شهر و شش روستای سنندج انجام شده است. برای آزمون فرضیهها، 583 نفر از جوانان (29-18 ساله) شهر و روستا به روش نمونهگیری خوشهای چندمرحلهای انتخاب شدند و پرسشنامههای مربوط به سنجش میزان دینداری، میزان نوگرایی، کیفیت زندگی و نیز با بهرهگیری از اندیشههای برگر دربارۀ حاملان ثانوی نوسازی، پرسشهای مربوط به متغیرهای شهرنشینی، تحصیلات و میزان استفاده از وسایل ارتباط جمعی توسط آنان کامل شد. براساس نتایج بررسی دادهها، نوسازی با دینداری ارتباط معنادار و معکوس دارد؛ بدینترتیب جوانانی که بیشتر از نوسازی متأثر بودهاند تعلق و پایبندی دینی کمتری دارند. از میان متغیرهای بررسیشده در تحلیل مسیر، «گرایش علمی» و «گرایش استقلالطلبانه» در نقش شاخصهای نوگرایی و «شهرنشینی» بیشترین قدرت پیشبینی میزان دینداری را داشتند. نتایج بین روستاهای بررسیشده نیز نشان داد که تفاوت میانگین میزان تعلق و پایبندی دینی به لحاظ آماری معنادار است.https://jisr.ut.ac.ir/article_54352_21764f5da802b25622831976f1619aa4.pdfانتشارات دانشگاه تهرانمطالعات و تحقیقات اجتماعی در ایران2588-63553420150121Women’s clothing and its significations (case study:Young women of Kermanshah)پوشش زنان و دلالتهای معنایی آن (مطالعۀ موردی: زنان جوان شهر کرمانشاه)6396665435410.22059/jisr.2015.54354FAجمالمحمدیدانشیار جامعهشناسی دانشگاه کردستانحسیندانش مهردانشجوی دکتری جامعهشناسی توسعه دانشگاه تهران0000-0002-9280-6081فاضلالیاسیکارشناسی ارشد جامعهشناسی دانشگاه کردستانیزداناعظمیکارشناسی ارشد جامعهشناسی دانشگاه خوارزمیJournal Article20141027This article attempts to study the meanings and significations of women’s clothing in a particular cultural/social space, namely Kermanshah city. This city is highly heterogeneous religiously, ethnically and culturally has got a very complicated social stratification. Women’s clothing, being problematic due to interweaving of traditional/modern aspects of lifestyles in Iran, is a sign with various meanings and significations which plays different functions according to its specific context. The theoretical basis of this research is a constellation of Giddenz, Simmel and Goffman about body management, lifestyle, clothing and sense-making processes in everyday life. The different concepts of these thinkers, we claim, can be formulated into a useful conceptual framework that clarifies the various aspects of the subject matter. The research method is a qualitative one, namely grounded theory; and individual deep interview is used for gathering data. The sampling is achieved through purposeful/theoretical sampling, with variation and theoretical saturation in mind. The findings show that women interpret clothing differently and their interpretations can be categorized into 138 concepts, 31 main categories and 7 central categories. In the final pace, a central core is derived from this codification. The main categories are: clothing is something beyond Hejab; clothing is a way of distinction and identification; a way of body management and self-reflection; a mediation of body representation; a product of agency/structure struggle and an instrument for creating security. The core conclusion of this article is that clothing has been problematic among women is being interpreted differently. هدف این پژوهش، واکاوی ژرفنگرانۀ دلالتها و معانی پوشش زنانه در یک فضای اجتماعی/ فرهنگی خاص است. فضا این پژوهش شهر کرمانشاه است که تنوع قومی/ مذهبی و قشربندی اجتماعی پیچیدهای دارد. این پژوهش، در بخش رویکرد نظری، کوشیده است با کمک مجموعهای از مفاهیم نظریِ بیانشدۀ مرتبط با این موضوع از سوی برخی جامعهشناسان (گیدنز، زیمل، گافمن)، گونهای صورتبندی مفهومی/ نظری از موضوع پوشش و بدن ارائه دهد. با اینکه این مفاهیم متعلق به سنتهای نظری متفاوتند بنابراین درآمیختن آنها بدون دشواری و تناقض نیست؛ در نقش مجموعه سازههای نظریِ روشنگر میتوانند در کنار هم بر جنبههای مختلف پدیدۀ موضوع پژوهش پرتو افکنند. روش پژوهش بهکاررفته، کیفی نظریهپردازی دادهمحور یا همان نظریۀ مبنایی است که در آن از فن مصاحبۀ عمیق فردی برای گردآوری دادهها استفاده شده است. نمونۀ پژوهش براساس تلفیقی از دو شیوۀ نمونهگیری هدفمند (با معیار حداکثر تنوع) و نظری (با معیار اشباع نظری) انتخاب شده است. براساس نتایج پژوهش پوشش از دیدگاه زنان مختلف، دلالت و معنای یکسان ندارد. درمجموع دادههای تولیدشده در قالب 138 مفهوم، 31 موضوع عمده، 7 موضوع محوری (که مبنای خط سیر ما را در پژوهش است) و یک هستۀ مرکزی کدگذاری شدهاند. موضوعهای عمده عبارتند از: پوشش رفتاری فراتر از حجاب، پوشش میانجی هویتیابی و تمایزبخشی، پوشش بهمثابۀ مدیریت بدن و نماد بازاندیشی، پوشش در نقش بخشی از فرآیند زیباییشناختی بدن، پوشش در کشاکش الزامهای ساختاری و انتخابهای فردی و پوشش در نقش حفاظ امنیتی. موضوع نهایی پژوهش نیز پروبلماتیک شدن پوشش است که موضوعهای دیگر حول آن شکل گرفتهاند و بیانگر دلالتهای متفاوت پوشش از دیدگاه زنان نمونۀ پژوهش، در نقش کنشگران زمینۀ پژوهش هستند.https://jisr.ut.ac.ir/article_54354_01de5617ffc3728cbcbb3c58416f64d7.pdfانتشارات دانشگاه تهرانمطالعات و تحقیقات اجتماعی در ایران2588-63553420150121The issue of quality of youthپژوهشی درخصوص مسئلهشناسی جوانان ایران6676965435510.22059/jisr.2015.54355FAعلیقنبری برزیاناستادیار گروه جامعهشناسی دانشگاه اصفهانJournal Article20150201The study of causal inference in this study a combination of methods and techniques underlying theory or theories Grand combination was used. . In this study, in which a total of 51 in-depth interviews, interviews with 5 religious-ideological, psychological, sociological, political and cultural-literary dedicated management and some even went to the field. Analysis of the data shows that the concerns of managers and their coding despite the understanding of The issue of youth, faced with uncertainties. leading choice. In some cases, also try to shift their problems. The study analyzed data from Young people tend to distract and imported cult Howe mysticism and beliefs, joy and happiness for the young and the opportunities and threats facing it, the lack of good public spaces in the city of Iranian youth needs and issues in the field of 5-fold.These findings remained the same when alternative explanations were taken into account, such as intellectual functioning, the quality of parenting, social class, and antisocial behaviour such as fighting, lying, and stealing. The study also found evidence of spill-over effects, where social problems contributed to increasing internalizing symptoms over time. Those who were less socially competent in childhood were more likely to experience anxiety or depression in adolescenceاین پژوهش ضمن بررسی آسیبشناسی و مسئلهشناسی جوانان در زمینههای مختلف، با استفاده از رویکرد مطالعات فرهنگی و جامعهشناسی پساساختارگرا میکوشد به این پرسش نیز پاسخ دهد که صاحبنظران مسائل جوان چه مسائلی را مهمترین مسائل جوانان ایرانی میدانند. این پژوهش از نوع علی و استنباطی است که در آن از روش تئوری زمینهای یا گرند تئوری برای جمعآوری اطلاعات از مصاحبههای عمیق استفاده شده است. 51 مصاحبۀ انجامشده در این پژوهش در6 گروه دینیـ اعتقادی، روانشناختی، جامعهشناختی، سیاسی، مدیریتی و فرهنگیـ ادبی دستهبندی شدند. بررسی کلی دادهها و کدگذاری آنها نشان میدهد که مدیران باوجود درک درست درخصوص مسئلهشناسی جوانان، با ابهاماتی نیز روبهرو هستند. تمرکز بر مسئلۀ ازدواج که خود حکایت از تغییر در ساختار خانواده و ازدواج دارد نقطۀ عطف مسئلهشناسی صاحبنظران از مسائل جوانان است. انتقاد، دغدغه و حسرت متعهدانۀ مشترکِ مصاحبهها این است که دولتها و مدیران آسانترین راهها و روشها را برای حل مشکلاتِ پیشرو انتخاب میکنند و گاهی نیز مشکلات را جابجا میکنند. گرایش جوانان به فرقهها و عرفانها و عقاید منحرف و وارداتی، شادی و نیاز به شادی جوانان و فرصتها و تهدیدهای پیشرویِ آنها، فقدان فضاهای عمومی مناسب در شهر و... از نیازها و مسائل جوانان ایرانی در زمینههای 5 گانه است.https://jisr.ut.ac.ir/article_54355_9453e74d5030bb8351cdb998b5ac2a65.pdfانتشارات دانشگاه تهرانمطالعات و تحقیقات اجتماعی در ایران2588-63553420150121English Abstractsچکیده های انگلیسی175468410.22059/jisr.2015.54684FAJournal Article20150902https://jisr.ut.ac.ir/article_54684_49ade09afce7a9f8389e13a0a62db65f.pdf