موسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی مطالعات و تحقیقات اجتماعی در ایران 2322-5254 9 2 2020 06 21 Social Analysis of Energy Consumption Habits with an Emphasis on Household Gas Consumption تحلیل اجتماعی عادت مصرف انرژی با تأکید بر مصرف گاز خانگی 291 313 76919 10.22059/jisr.2020.295262.992 FA زهرا پازوکی نژاد دانشجوی دکتری بررسی مسائل اجتماعی ایران، گروه علوم اجتماعی، دانشکدة علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه مازندران صادق صالحی دانشیار جامعه شناسی محیطزیست، گروه علوم اجتماعی، دانشکدة علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه مازندران حسین محمودی استادیار مطالعات اجتماعی محیط‌زیست، گروه کشاورزی، دانشگاه شهیدبهشتی علی اصغر فیروزجائیان دانشیار بررسی مسائل اجتماعی ایران، گروه علوم اجتماعی، دانشکدة علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه مازندران Journal Article 2019 08 26 <strong>Introduction: </strong>One of the mechanisms ensuring the continuity of new behaviors is the creation of new habits. The main purpose of policy interventions, including education or economic incentives, is to create behaviors that are sustainable, such as recycling or optimizing water or energy consumption (gas or electricity) or, more simply, creating positive habits. Social researchers emphasize on the importance of the apparent need for a basic change in mindset and practice of consumption. The purpose of the present study was to investigate the consumption habits of household gas consumers with emphasis on consumption optimization. <strong>Method: </strong>This study was carried out in Mazandaran province in November 2019. Multi-stage cluster sampling was used to determine the sample size. The sample consisted of 430 household subscribers of Mazandaran Province Gas Company. Survey method was used and a structured questionnaire was used for data collection. Descriptive and inferential statistics were used for data analysis. In this research, using AMOS software, a structural model based on the theoretical model was presented to measure the fitness of the theoretical model to the sample data. <strong>Findings: </strong>Knowledge of gas consumption has shown greatest impact on the habit of gas consumption. After that, there is the awareness of the negative consequences of gas consumption. While family culture has had the most indirect effect on gas consumption habits. Also, there is no significant relationship between income, price of gas, gender and gas consumption.  In general, the results of the present study showed that there is a relationship between gas consumption knowledge and gas consumption practice. If we consider the attitude in three dimensions (feeling, knowledge, and behavior), the dimensions of knowledge and emotion in the present study (awareness of the negative consequences of gas consumption) are a good motivation to strengthen gas consumption habits. The environmental knowledge is a dimension of environmental studies, which seek to instill a sense of environmental responsibility by increasing environmental awareness.  <strong>Results & Conclusion: </strong>The goal of changing habits and daily routines in consumption is to provide self-regulated tools or internal control that can be achieved through training and information acquisition. The person must evaluate this information to determine if this information can enable him or her to deal with the threat. In future research, it is better to explain energy consumption habits based on the theory of protection motivation; In particular, the habits expressed in this study are closely related to the issue of safety in consumption. Further research is needed to understand the reasons for the misuse of energy consumption technologies, as the consumer is unaware of the relationship between personal behavior and the direct impact of current habits and behaviors on the environment and energy consumption. یکی از سازوکارهای مؤثر و تضمین‌کنندة تداوم رفتارهای جدید، ایجاد عادت‌های نوین رفتاری است. به همین دلیل، هدف عمدة مداخلات سیاستی، از جمله آموزش یا تأمین انگیزه‌های اقتصادی، ایجاد رفتارها و عادت‌های مثبت در قالب بهینه‌سازی مصرف انرژی (مثل آب، برق و گاز) به‌صورت پایدار است. پژوهشگران اجتماعی بر اهمیت نیاز آشکار برای وقوع تغییر اساسی در طرز فکر و شیوة عمل مصرف تأکید می‌کنند. هدف از انجام پژوهش حاضر، شناخت عادت‌های مصرفی مشترکان خانگی گاز با تأکید بر بهینه‌سازی در مصرف است. این پژوهش در سطح استان مازندران و در آبان‌ماه سال 1398 انجام شد. نمونة آماری را 430 نفر از مشترکان خانگی شرکت گاز استان مازندران تشکیل دادند. روش بررسی، پیمایش بود و از پرسشنامة ساخت‌یافته برای گردآوری داده‌ها استفاده شد. برای تحلیل داده‌ها نیز از آماره‌های توصیفی و استنباطی استفاده شد. یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد که مشترکان خانگی به بهینه‌سازی مصرف گاز گرایش دارند. میانگین فرهنگ خانواده، آگاهی از پیامدهای منفی مصرف گاز، آگاهی از سیاست‌های مصرف بهینة گاز در ساختمان و اثربخشی شخصی پاسخگویان در سطح خوبی قرار دارد؛ درحالی‌که میانگین دانش مصرف گاز و رضایتمندی از خدمات‌دهی شرکت گاز در سطح متوسط گزارش شده است. علاوه‌براین، نتایج تحقیق نشان می‌دهد که اگرچه بهینه‌سازی مصرف گاز برحسب شغل متفاوت است، برحسب تحصیلات متفاوت نیست. همچنین عادت به بهینه‌سازی مصرف گاز با سن هم‌بستگی مثبتی دارد، اما با درآمد خانوار و گازبها رابطة معنا‌داری ندارد. مدل نظری به‌وسیلة مدل‌سازی ساختاری آزمون شد و روابطی که در مدل نظری ترسیم شده بود، اصلاح شد نتایج نشان می‌دهد که دانش مصرف گاز بیشترین تأثیر مستقیم را بر عادت مصرف گاز دارد؛ درحالی‌که فرهنگ خانواده بیشترین تأثیر غیرمستقیم را بر آن دارد. به‌طورکلی، نتایج پژوهش حاضر نشان می‌دهد که دانش تأثیر مثبتی بر عادت‌های بهینه‌سازی مصرف گاز دارد. https://jisr.ut.ac.ir/article_76919_8d46c5ef626daebaa8a2875b0014d03b.pdf