انتشارات دانشگاه تهران مطالعات و تحقیقات اجتماعی در ایران 2588-6355 8 2 2019 06 22 The Situation of Types of Capital in Generational Sustainability of Family Farming System جایگاه انواع سرمایه در پایداری نسلی نظام بهره‌برداری خانوادگی 223 255 71970 10.22059/jisr.2019.267169.759 FA مهدی طالب استاد گروه مطالعات توسعة اجتماعی، دانشکدة علوم اجتماعی، دانشگاه تهران محمد جواد زاهدی مازندرانی استاد جامعه شناسی دانشگاه پیام نور معصومه شفعتی دکتری جامعه‌شناسی توسعه، دانشگاه تهران Journal Article 2018 10 10 Results of the most conducted studies in the case of family farming system in Iran implies the economic instability of these units and, thus, the recognition of stability fields of these units has become one of the important matters that attracted the focus of researchers and planners. Regarding this issue, and while government policy and bias is more targeted towards large-scale operation units, the main question is that what factors have contributed to the resilience of family farming in the study covered area. To answer the research question, the conceptual space derived from Bourdieu’s social theory was used to provide a different sociological analysis of the reproduction mechanisms and survival of the family farming system. Data were collected using semi-structured interview technique with members of the 14 farmer families (35 interviews), and for data analysis, the qualitative content analysis strategy “the method of deductive category application” and the hypothetical coding technique were used. In the data analysis phase, the MAXQDA 2018 quality data analysis software was used and its “intercoder agreement” toolbar was utilized to increase the reliability. Findings analysis shows that members of the farmer families use various forms of economic, cultural, social, and symbolic capital to survive operation units, in which the role of symbolic capital is remarkable. The transformation of various forms of capital, together with the strategies for reproduction and re-conversion, ultimately leads to continuity (survival, transformation), or the end of the unit’s activity. Results reinforce the assumption that we must consider the element ‘family’ when investigating the family farming system. In fact, this paper, studying how to help all people involved in the business (farmer family members) to maintain a family-owned business, rather than concentrating solely on the role of the unit’s chief (based on literature review in Iran), shows that in the family farm field, different levels of people’s capital are used in ways that preserve the family farming system, and relationships between family members can also be affected by the different levels of capital. By increasing awareness of the function of various people’s capital, the family operation unit can make more use of these funds, especially if the use of capital is beneficial to the ‘transformation’ of family agriculture. نتایج بیشتر پژوهش‌ها در ایران در حوزة نظام بهره‌برداری خانوادگی دلالت بر ناپایداری اقتصادی این واحدها دارد؛ از این‌رو در سال‌های اخیر، شناسایی زمینه‌های پایداری این واحدها به یکی از موضوعات مهمی تبدیل شده که پژوهشگران و برنامه‌ریزان به آن توجه داشته‌اند. با توجه به این موضوع و با وجود اینکه سوگیری‌های سیاستی و حمایتی دولتی، بیشتر به‌سوی واحدهای بهره‌برداری بزرگ‌مقیاس است، پرسش اصلی این است که چه عواملی زمینه‌ساز تاب‌آوری بهره‌برداری‌های خانوادگی در محدودة مورد مطالعه شده است؟ برای پاسخ به این پرسش از فضای مفهومی برگرفته از نظریة اجتماعی بوردیو استفاده شد تا تحلیل جامعه‌شناختی متفاوتی از سازوکارهای بازتولید و مانایی نظام بهره‌برداری خانوادگی ارائه شود. به‌منظور جمع‌آوری داده‌ها از تکنیک مصاحبة نیمه‌ساخت‌یافته با اعضای 14 خانوادة بهره‌بردار (35 مصاحبه) و برای تحلیل داده‌ها از راهبرد تحلیل محتوای کیفی «شیوه به‌کارگیری قیاسی مقوله‌ها» و تکنیک کدگذاری فرضیه‌ای استفاده شد. در مرحلة تحلیل داده‌ها، از نرم‌افزار تحلیل داده‌های کیفی مکس کیو دی‌ای 2018 و برای افزایش قابلیت اتکا از نوار ابزار «توافق کدگذاران» بهره برده شد. براساس تحلیل یافته‌ها، اعضای خانواده‌های بهره‌بردار از شکل‌های گوناگون سرمایة اقتصادی، فرهنگی، اجتماعی و نمادین برای بقای واحد بهره‌برداری استفاده می‌کنند که در این میان، نقش سرمایة نمادین چشمگیر است. چرخة تبدیل شکل‌های گوناگون سرمایه به همراه راهبردهای بازتولید و تبدیل مجدد، درنهایت منجر به تداوم (بقا، تحول) یا خاتمة فعالیت واحد بهره‌برداری می‌شود. نتایج پژوهش این فرض را تقویت می‌کند که باید هنگام پژوهش درمورد نظام بهره‌برداری کشاورزی خانوادگی، عنصر «خانواده» را در نظر بگیریم. درواقع این مقاله با مطالعة نحوة کمک‌کردن تمامی افراد دخیل در کسب‌وکار (اعضای خانوادة بهره‌بردار) به حفظ کسب‌وکار کشاورزی خانوادگی، به‌جای تمرکز صرف بر نقش رئیس واحد بهره‌برداری (برحسب پژوهش‌هایی که تاکنون در این ‌زمینه در ایران انجام شده) نشان می‌دهد در میدان کشاورزی خانوادگی، سطوح مختلفی از سرمایة افراد به شیوه‌هایی استفاده می‌شود که حفظ‌کنندة نظام بهره‌برداری خانوادگی است و روابط بین اعضای خانواده نیز می‌تواند از سطوح مختلف سرمایه تأثیر بگیرد. با افزایش آگاهی درمورد کارکرد سرمایه‌های مختلف افراد، واحد بهره‌برداری خانوادگی می‌تواند از این سرمایه‌ها استفادة مؤثرتری داشته باشد، به‌ویژه اگر نحوة استفاده از سرمایه‌ها به نفع «تحول» کشاورزی خانوادگی باشد. https://jisr.ut.ac.ir/article_71970_b4b301e4d6121ec85f3da0ca8d9085b6.pdf