انتشارات دانشگاه تهران مطالعات و تحقیقات اجتماعی در ایران 2588-6355 مقالات آماده انتشار 2026 07 27 An Investigation of the Desire to Migrate and Their Associated Factors among Iranian Youth بررسی تمایل به مهاجرت و همبسته‌های آن در میان جوانان ایرانی 108121 10.22059/jisr.2026.404783.1675 FA ولی اله رستمعلی زاده دانشیار گروه مهاجرت و شهرنشینی، موسسه تحقیقات جمعیت کشور، تهران، ایران 0000-0001-5688-1941 رسول صادقی دانشیار گروه جمعیت‌شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه تهران، محقق در موسسه تحقیقات جمعیت کشور و مرکز پژوهش‌های سلامت مبتنی رضا نوبخت استادیارگروه علوم اجتماعی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران Journal Article 2025 10 22 In recent years, increasing international migration and the heightened desire to migrate have emerged as major challenges in policymaking, especially in developing countries. Iran has also been known as a migrant-sending country for decades. An examination of the country's net migration trend also shows that the country's migration balance has always been negative in the last two decades. In this regard, this study seeks to address two key questions: 1) What is the status of young people's desire toward international migration in Iran? 2) What are the main causes and factors influencing the desire to migrate from Iran? The study employs a secondary analysis of data derived from the National Survey of Values and Attitudes of Iranian Youth (2020). The data were collected through a nationwide survey encompassing Iranian citizens aged 18 to 35. The calculated sample size for this survey, was 11,364 individuals. The findings show that about half of the respondents (45.5%) have a desire to migrate from Iran and live in another country. The findings show that the tendency to migrate is a function of demographic characteristics such as being single, childless, active employment status, university education, and residence in large cities. Results from the multivariate regression analysis indicate that a set of factors -including education, household expenditure level, life satisfaction, hope for the future, perceived social and economic security, lifestyle patterns, and sense of national belonging- jointly account for about 49% of the variance in migration intention. Overall, the results indicate that the desire to migrate among young people is a multidimensional phenomenon that cannot be explained solely by economic factors. Accordingly, any effective policy response must adopt a comprehensive approach addressing economic, social, and cultural dimensions. Strengthening hope for the future, expanding employment opportunities, enhancing perceptions of social and economic security, and fostering a stronger sense of national belonging are crucial for mitigating migration tendencies among the younger generation. در سال‌های اخیر، افزایش مهاجرت‌های برون‌مرزی و شکل‌گیری و افزایش میل به مهاجرت، به یکی از چالش‌های کلیدی حوزه سیاست‌گذاری تبدیل شده است. کشور ایران نیز طی دهه‌ها به‌عنوان یکی از کشورهای فرستندۀ مهاجر شناخته می‌شود. در این راستا، این مقاله به دنبال پاسخ به این سوالات است؛ 1) وضعیت تمایل جوانان به مهاجرت بین‌المللی در ایران چگونه است؟ 2) مهمترین علل و عوامل مؤثر بر تمایل به مهاجرت از ایران کدام‌اند؟ روش پژوهش، تحلیل ثانویه داده‌های پیمایش ملی ارزش‌ها و نگرش‌های جوانان کشور در سال 1399 است. روش جمع‌آوری اطلاعات پیمایشی بوده و جامعه آماری شامل شهروندان 18 تا 35 سال سراسر کشور بوده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که حدود نیمی از جوانان مورد بررسی (5/45 درصد) تمایل به مهاجرت و زندگی در کشوری دیگر دارند. یافته‌ها نشان می دهند که تمایل به مهاجرت تابعی از مشخصه‌های جمعیتی جوانان است. نتایج تحلیل چندمتغیره نشان داد که مجموعه‌ای از متغیرها، شامل تحصیلات، سطح هزینه خانوار، رضایت از زندگی، امید به آینده، احساس امنیت اجتماعی و اقتصادی، سبک زندگی و احساس تعلق به وطن، قادرند حدود 49 درصد از تغییرات تمایل به مهاجرت را تبیین کنند. در مجموع نتایج بیانگر آن است که تمایل به مهاجرت در میان جوانان پدیده‌ای چندعلتی است و نمی‌توان آن را صرفاً به مشکلات اقتصادی فروکاست. در نتیجه، برای کاهش میل به مهاجرت توجه هم‌زمان به ابعاد اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی و به‌ویژه تقویت امید به آینده، بهبود فرصت‌های شغلی، ارتقای احساس امنیت اجتماعی و اقتصادی و افزایش تعلق به کشور در میان جوانان دارای اهمیت است.