انتشارات دانشگاه تهران مطالعات و تحقیقات اجتماعی در ایران 2588-6355 14 3 2025 08 23 Adolescents and Body Shaming Meta-analysis of Studies نوجوانان و شرمساری از بدن؛ فراتحلیل‌ مطالعات 429 450 102727 10.22059/jisr.2025.393826.1615 FA افسانه کمالی گروه علوم اجتماعی، دانشکده علوم اجتماعی و اقتصادی. دانشگاه الزهرا. تهران. ایران 0000-0003-1839-6712 فاطمه رازکردانی شراهی گروه علوم اجتماعی. دانشکده علوم اجتماعی و اقتصاد. دانشگاه الزهرا. تهران. ایران 0009-0000-7115-6254 Journal Article 2025 04 20 The growing body of research on "bodily concern" regarding the appearance of children and adolescents links the body to issues of identity and self-concept, and examines the reciprocal effects of the body, self, and broader socio-cultural contexts. In adolescence, as children strive to find themselves, they become aware of their physical appearance and its outward manifestation. The inconformity between the perceived body and the idealized images presented to adolescents makes them vulnerable to experiences such as body shaming.The present study seeks to examine, review, and gain a more precise understanding of the novel phenomenon of body shaming in adolescents using a qualitative meta-analysis approach. To achieve this goal, 11 national and 40 international research texts were selected and analyzed from 8 scientific databases.The research findings are presented in two sections. Descriptive findings indicate that the topic of body shaming has gained attention in adolescent studies since 2018 and has experienced significant growth until 2024. Furthermore, quantitative approaches and the fields of psychology and social psychology have been dominant. Analytical findings of the studies confirm the prevalence of body shame among adolescents. Media and social networks, social and cultural pressures, and family have been the most important factors in creating body shaming in adolescents, and it has had extensive psychological consequences for them.Overall, the review of sources shows that despite the undeniable role of socio-cultural contexts and social interactions in creating body shaming in adolescents, this issue has been neglected. nstead of focusing on social constructs and offering solutions to prevent this phenomenon, research has concentrated on understanding its psychological consequences مطالعات روبه‌رشد «نگرانی بدنی» دربارۀ ظاهر کودکان و نوجوانان، بدن را به مسائل هویت و خودانگاره پیوند می‌دهد و تأثیرات متقابل بدن، خود و زمینه‌های اجتماعی-فرهنگی گسترده‌تر را بررسی می‌کند. کودکان در دورۀ نوجوانی در تلاش برای یافتن خویش، نسبت به ظاهر خود و نمود بیرونی آن آگاه می‌شوند. عدم تطابق بدن ادراک‌شده با تصاویر ایدئال ارائه‌شده، آنان را در برابر تجربیاتی مانند شرمساری از بدن آسیب‌پذیر می‌سازد.پژوهش حاضر با استفاده از رویکرد فراتحلیل کیفی به بررسی، بازبینی و شناخت دقیق‌تر پدیدۀ نوین شرمساری از بدن در نوجوانان می‌پردازد. برای دستیابی به این هدف، 11 متن پژوهشی داخل کشور و 40 متن پژوهشی خارج از کشور از هشت پایگاه علمی انتخاب و تحلیل شدند.یافته‌های پژوهش در دو بخش تدوین شده است. یافته‌های توصیفی نشان از این دارد که موضوع شرمساری از بدن از سال 2018 به بعد در مطالعات نوجوانان مورد توجه قرار گرفته و تا سال 2024 با رشد چشمگیری مواجه شده است، همچنین غلبه با رویکردهای کمی و حوزه‌های روان‌شناسی و روان‌شناسی اجتماعی بوده است. یافته‌های تحلیلی مطالعات، مؤید شیوع شرمساری از بدن در میان نوجوانان است. رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی، فشارهای اجتماعی و فرهنگی و خانواده مهم‌ترین عوامل در ایجاد شرمساری از بدن در نوجوانان است و پیامدهای گستردۀ روان‌شناختی برای نوجوانان دارد.درمجموع بررسی منابع نشان می‌دهد علی‌رغم نقش انکارناپذیر بسترهای اجتماعی فرهنگی و تعاملات اجتماعی در ایجاد شرمساری از بدن در نوجوانان، این موضوع مغفول مانده است و پژوهش‌ها به‌جای تمرکز بر ساخت‌های اجتماعی و ارائۀ راهکارهایی برای پیشگیری از این پدیده، بر شناخت پیامدهای روان‌شناختی آن متمرکز بوده‌اند. https://jisr.ut.ac.ir/article_102727_650a74238ce7ad616bc98d0546ea5ae8.pdf