2021-04-22T22:03:34Z
https://jisr.ut.ac.ir/?_action=export&rf=summon&issue=7179
مطالعات و تحقیقات اجتماعی در ایران
2322-5254
2322-5254
1393
3
2
شبکههای اجتماعی فردی و دلبستگی به محله در شهر تهران: با تأکید بر وسایل ارتباطی نوین
سوسن
باستانی
سلمه
نیکزاد
دلبستگی به محله نمایانگر احساس ذهنی مثبت افراد نسبت به محلة مسکونی است که تعهد ساکنان به محل سکونت و تمایلشان به حفظ رابطه با آن در طول زمان و در مراحل مختلف زندگی را موجب میشود. این پژوهش نقش شبکۀ فردی و همچنین شیوههای ارتباطی نوین بر دلبستگی را بررسی میکند. در بررسی شبکههای فردی، به پیوندهای محلی و فرامحلی توجه شده است. جامعۀ آماری این پژوهش پیمایشی را 391 نفر از ساکنان بالای 15 سال ساکن شهر تهران تشکیل میدهند که به شیوۀ نمونهگیری خوشهای انتخاب شدهاند. مناطق 3، 11 و 18؛ و چهار محله از هر منطقۀ شهر تهران به صورت تصادفی انتخاب شدند. بر اساس یافتهها، دلبستگی افراد به محله در سطح متوسط است. روابط افراد بیشتر فرامحلی است، شبکۀ روابط محلی فرد بر دلبستگی به محله تأثیر میگذارد اما روابط فرامحلی مؤثر نیست. بررسی نتایج پژوهش در زمینۀ نقش وسایل ارتباطی نوین نشان می دهد که دربین وسایل ارتباطی نوین، فقط تماس از تلفن همراه افراد با دلبستگی به محله ارتباط معناداری دارد. بین متغیرهای زمینهای و محلهای نیز سن، درآمد ماهیانۀ خانوار و مدت اقامت فرد در محله با دلبستگی به محله ارتباط مثبت و معناداری دارند.
پیوندهای فرامحلی
پیوندهای محلی
دلبستگی به محله
دلبستگی مکانی
وسایل ارتباطی نوین
2014
06
22
193
219
https://jisr.ut.ac.ir/article_53136_1afc3650b48b717caf3e3337128c8ff9.pdf
مطالعات و تحقیقات اجتماعی در ایران
2322-5254
2322-5254
1393
3
2
اعتماد اجتماعی، زنان و سیاستهای مقابله با تغییرات آبوهوا
صادق
صالحی
زهرا
پازوکی نژاد
در عصر حاضر، اعتماد به موضوعی حیاتی برای جوامع انسانی تبدیل شده و نقش اساسی در سیاستهای مقابله با مشکلات اجتماعی به ویژه در زمینۀ خطرهای محیط زیستی دارد. مقابله با خطرهای محیط زیستی مانند تغییر آبوهوا، نیازمند آگاهی است؛ آگاهی و آمادگی برای مقابله با مخاطرات برای همۀ گروههای اجتماعی لازم و ضروری است از جمله زنان که قشر آسیبپذیری در مقابل مخاطرات محیط زیستی هستند. این آگاهی معمولاً از سوی نهادهای اصلی و مرتبط همچون دولت، سازمانهای خصوصی محیط زیستی و دانشمندان بهدست میآید. بنابراین، پذیرش این آگاهی و اعتماد به آنها، مستلزم اعتماد مردم به نهادهای مرتبط با آن است. در این بررسی، میزان اعتماد دانشجویان نسبت به منابع اطلاعات (دولت، سازمانهای خصوصی محیط زیستی و دانشمندان) و تفاوت آن برمبنای جنسیت و دانشکده بررسی شده است. برای انجام این پژوهش از روش پیمایش استفاده شده و با نمونهگیری طبقهای، 411 نفر از دانشجویان انتخاب شدند. یافتهها حاکی از آن است که اعتماد دانشجویان به منابع اطلاعات کمی بیشتر از متوسط بود و گروههای حامی محیط زیست، معتمدترین منبع اطلاعات تغییر آبوهوا بودند. همچنین تفاوت محسوس فقط در اعتماد براساس جنسیت به دانشمندان مربوط است. علاوه بر این، نتایج پژوهش نشان داد که میزان اعتماد دانشجویان پسر به منابع اطلاعات بیش از دانشجویان دختر بود. منابع اعتماد برمبنای دانشکده نیز متفاوت بود. به عبارت دیگر، دانشکدههایی که برنامۀ درسیشان ارتباط نزدیکتری با موضوعهای محیط زیستی داشته است اعتماد بیشتری به دانشمندان و سازمانهای خصوصی داشتند. در پایان، براساس تفاوتهای جنسیتی در اعتماد به منابع اطلاعات و دانشکده، پیشنهادهایی ارائه شد.
خطر
منابع اعتماد
جنسیت
تغییر آبوهوا
زنان
2014
06
22
221
238
https://jisr.ut.ac.ir/article_53137_d243e36952b252533bfece4b08a76f37.pdf
مطالعات و تحقیقات اجتماعی در ایران
2322-5254
2322-5254
1393
3
2
سنجش میزان تأثیر سازههای جامعهشناختی بر رفتارهای سلامتمحور بین شهروندان شهر ارومیه
محمد
عباس زاده
محمدباقر
علیزاده اقدم
نوشین
رحیمی دهگلان
روش زندگی سلامتـ محور پدیدهای چندعلتی، چندبعدی و چنددلالتی است که به الگوهای رفتار جمعی مربوط میشود؛ مسائلی که تهدیدکنندۀ سلامت افراد است و بدین ترتیب قصد دارد سلامت افراد را تضمین کند. از دیدگاه کاکرهام، روش زندگی سلامتـ محور با مفهوم انتخاب تحقق مییابد، اما انتخابی که در درون ساختار اجتماعی رخ میدهد؛ هر ساختار اجتماعی نیز محدودیتهایی را بر آن اعمال میکند. این پژوهش نیز با هدف شناسایی برخی عوامل مؤثر بر رفتار سلامت، با روش پیمایشی نگاشته شده است. براساس بررسی یک نمونۀ 486 نفری از شهروندان بالای 20 سال ساکن شهر ارومیه با روش نمونهگیری طبقهای، همبستگی بین متغیرهای سرمایۀ اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی با متغیر رفتار سلامت معنادار بوده است. همچنین براساس نتایج حاصل از تحلیل رگرسیونی، نزدیک به 16 درصد از تغییرات متغیر وابستۀ رفتار سلامت با متغیرهای مستقل موجود تبیین شده است که در این میان متغیر سرمایۀ فرهنگی با بتای 291/0 بیشتر از سایر متغیرهای مستقل بر رفتار سلامت شهروندان تأثیر گذاشته است.
خودکنترلی
رفتار سلامت- محور
سرمایۀ فرهنگی
سرمایۀ اجتماعی
سرمایۀ اقتصادی
2014
06
22
239
260
https://jisr.ut.ac.ir/article_53138_3b6ee9e10f572c245a8c20d86c55f7c2.pdf
مطالعات و تحقیقات اجتماعی در ایران
2322-5254
2322-5254
1393
3
2
مطالعۀ تغییرات زمانی ارزش فرزند در ایران (مطالعۀ زنان شهر زنجان)
سجاد
اوجاقلو
حسن
سرایی
فرزند و فرزندآوری از مهمترین ارزشهای خانواده در ایران است. نسلهای مختلف زنان در ایران، براساس تجارب و حوادث تاریخی و تجربۀ زندگی مشترک، نگرش و برداشت متفاوت و گاه متضاد از معنا و مفهوم فرزند دارند. با تکیه بر دو دسته از نظریههای غربی شامل تغییرات فرهنگی، گذار جمعیتی دوم، تضاد نسلی و ساختاری و نظریههای جوامع پیرامون مانند نظریۀ جهانـ محلی شدن، الگوی پژوهش ساخته شد.
روش پژوهش، پیمایشی است. جمعیت آماری، پنج نسل از زنان شهر زنجان با توجه به شرایط تاریخی انتخاب شدهاند: متولدین قبل از سال 42، متولدین سالهای 57-1342، متولدین سالهای 67-1358، متولدین سالهای 70-1367 و متولدین سالهای 74-1370. از هر نسل 100 نفر و درمجموع 500 نفر حجم نمونۀ این پژوهش را تشکیل دادهاند. روش نمونهگیری خوشهای دومرحلهای به شیوۀ PPS است.
براساس یافتههای پژوهش، تفاوت میانگین ارزش بین نسلهای بررسیشده به لحاظ آماری معنادار است؛ پایینترین سطح ارزش فرزند متعلق به نسل زنان متولد سالهای 74-1371 و بالاترین سطح مربوط به نسل زنان متولد سالهای قبل از 42 است. فردگرایی با ارزش فرزند ارتباط منفی و دینداری با ارزش فرزند ارتباط مثبت دارد. تأثیر تجربۀ جهانی شدن بر ارزش فرزند، در نسل متولدین 67-1358 شدیدتر از سایر نسلها است.
ارزش فرزند
ارزشهای خانواده
تغییرات خانواده
شهر زنجان
فرزندآوری
2014
06
22
261
283
https://jisr.ut.ac.ir/article_53139_7de8e7f4dacd0ad7cae640a7d3f76408.pdf
مطالعات و تحقیقات اجتماعی در ایران
2322-5254
2322-5254
1393
3
2
تحلیل جامعهشناختی نظم اجتماعی با توجه به انواع هنجارگرایی و عوامل اجتماعی مؤثر بر آن
سهیلا
صادقی فسائی
احسان
امینیان
هنجارهای اجتماعی، مقررات و انتظاراتی هستند که با آن جامعه رفتار اعضای خود را هدایت میکند و براساس فرآیند کنترل اجتماعی، مشروعیت سیاسی و رویههای اعمال عدالت در زمینۀ حاکمیت، نظم اجتماعی در جامعه تضمین میشود. در این پژوهش تأثیر متغیرهای مستقل مرتبط با سه زمینۀ کنترل اجتماعی، عدالت رویهای و سرمایۀ اجتماعی بر متغیر وابسته یعنی هنجارگرایی و ابعاد چهارگانۀ آن (متعهدانه، مصلحتگرایانه، اجبارگرایانه و عادتگرایانه) در شهر تهران بررسی شده است. روش پژوهش، پیمایش و ابزار استفادهشده پرسشنامه است. جمعیت آماری پژوهش، افراد بالای 18 سال ساکن شهر تهران بود که براساس فرمول کوکران و روش نمونهگیری احتمالی خوشهای چندمرحلهای، درنهایت 400 نفر انتخاب شدند. نتایج نشان داد میانگین رتبهای هنجارگرایی 81/2 از 5 بوده است. متغیرهای مستقل سن، پایگاه اقتصادیـ اجتماعی، کنترل رسمی، کنترل غیررسمی، خودکنترلی، قطعیت مجازات، عدالت رویهای، مشروعیت سیاسی، تعهد دینی، سرمایۀ اجتماعی و فردگرایی ارتباط معنادار با متغیر هنجارگرایی دارند. براساس نتایج تحلیل رگرسیون نیز متغیرهای مستقل تعهد دینی، خودکنترلی، فردگرایی، مشروعیت سیاسی، عدالت رویهای و قطعیت مجازات به اندازۀ 429/0 از کل واریانس متغیر وابستۀ هنجارگرایی را در شهر تهران نشان میدهد.
سرمایۀ اجتماعی
عدالت رویهای
کنترل اجتماعی
نظم اجتماعی
هنجارگرایی
2014
06
22
285
310
https://jisr.ut.ac.ir/article_53141_fd859b8964a2488cc069454dce79b066.pdf
مطالعات و تحقیقات اجتماعی در ایران
2322-5254
2322-5254
1393
3
2
گونهشناسی اکتشافی برداشت از مفهوم زنانگی
مریم
رفعت جاه
لادن
رهبری
زنانگی مفهومی است که هر دو بعد جنسی و جنسیتی را شامل میشود و متأثر از فرهنگ قرار دارد. عضویت در گروه قومی نیز به مثابۀ یک عامل فرهنگی بر شکلگیری زنانگی مؤثر است. در این پژوهش با استفاده از روشهای کیفی مصاحبه، داستان زندگی، تحلیل محتوا و شناسایی طبقههای متعارف، شاخصهای زنانگی و گونهشناسی آن بین زنان متأهل 22-19 ساله در سه گروه قومی مشخص شد؛ در این پژوهش اقوام آذری و کُردی و مازندرانی و موضوعها و طبقههای فکری متعارف شناسایی شده است. براساس نتایج شاخصهای زنانگی مشترک در هر سه گروه قومی تقریباً مشابه و شامل پنج مورد نقشهای مراقبتی، شخصیت احساسـ محور، رقابت درونـ جنسی، نقشهای خانگی و زیبایی ظاهری است. سنخهای چهارگانۀ زنانگی شناختهشده در سه گروه قومی عبارتند از: منفعل، سنتی، مستقل و فعال؛ این سنخشناسی برمبنای نگرش نسبت به شاخصهای پنجگانه صورت گرفته است. سنخ منفعل در گروه قومی کُرد و آذری، سنخ سنتی و مستقل در هر سه گروه قومی کرد و آذری و مازندرانی و سنخ فعال فقط در گروه قومی مازندرانی دیده شده است. در حالی که به نظر میرسد برداشت از زنانگی در گروه قومی مازندرانی دستخوش بازتعریف از نگرش سنتی شده است، تمایز اساسی در برداشت گروههای قومی آذری و کرد مشاهده نشد. طبقههای متعارف فکری شناساییشده در این پژوهش شامل تفکر «ذاتگرایانه» و «تمایلهای مادرانه» است.
ذاتگرایی
زنانگی
سنخشناسی
گروه قومی
مادری
2014
06
22
311
334
https://jisr.ut.ac.ir/article_53142_0fccfda6b5325f25511cb9fcf2d022e2.pdf
مطالعات و تحقیقات اجتماعی در ایران
2322-5254
2322-5254
1393
3
2
بررسی دیوارنوشتههای شهر تهران از دیدگاه جامعهشناسی زبان
بهمن
زندی
دیوارنویسی پدیدهای اجتماعی با پیشینهای بس طولانی است. اما دیوارنوشتهها در دوران تمدن مدرن، در نقش یک رسانه مطرح بودهاند. در این مقاله کوشیدیم که دیوارنوشتهها را از دیدگاه زبانشناختی بررسی کنیم. در این پژوهش ویژگیهای کامل 2929 دیوارنوشته از محلههای گوناگون شمال، جنوب، شرق، غرب، و مرکز تهران ثبت و سپس استخراج و بررسی شدهاند. پس از بررسی دیوارنوشتهها مشخص شد: نوشتههای زبانی 76/92 درصد و نوشتههای تصویری 23/7 درصد کل دیوارنوشتههای شهر تهران را دربرمیگیرد. از کل دیوارنوشتههای زبانی شهر تهران،72/9 درصد برآمده از گفتمان رسمی و 27/90 درصد برآمده از گفتمان غیررسمی است. پس از بررسی موضوع نوشتههای رسمی و غیررسمی، نوشتههای رسمی بیشتر محتواهای تربیتی، سیاسی و مذهبی داشتند. درحالیکه در نوشتههای غیررسمی، اسامی افراد با 08/25 درصد بیشترین موضوع را داشتند. در خصوص اسامی بهکار رفته، اسامی مذکر بسیار بیشتر از اسامی مؤنث بودند. در مقایسۀ نظام نوشتاری (خط)، خط فارسی با 16/79 درصد و خط انگلیسی با 83/20 درصد کل دیوارنوشتههای زبانی شهر تهران را شامل میشوند. موضوع دیوارنوشتههای انگلیسی بیشتر به خودابرازی (اسامی، علایق و نفرتها) گرایش دارند. موضوعهای اجتماعی مانند تبلیغات اقتصادی، اطلاعرسانی، تربیتی و مذهبی سهم اندکی در نوشتههای به خط انگلیسی دارند. درواقع دیوارنویسها، خط انگلیسی را در نقش رمزگان ابراز خود استفاده میکنند. در مقابل، خط فارسی برای پیامرسانی اجتماعی بهکار رفته است.
جامعهشناسی زبان
دیوارنوشته
زبانشناسی
گفتمان رسمی
گفتمان غیررسمی
2014
06
22
335
355
https://jisr.ut.ac.ir/article_53144_adb9bdfb1940dbb17189c87690369398.pdf
مطالعات و تحقیقات اجتماعی در ایران
2322-5254
2322-5254
1393
3
2
چکیده های انگلیسی
2014
06
22
1
7
https://jisr.ut.ac.ir/article_54681_d37f89c146ca0a50298d57532ceba824.pdf