موسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی

مطالعات و تحقیقات اجتماعی در ایران

2322-5254

موسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی

154

10.22059/jisr.2016.60083

مقاله پژوهشی

بررسی رابطه هوش اجتماعی با قابلیت کارآفرینی دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشگاه‌ تبریز

علیزاده اقدم

محمدباقر

دانشیار گروه علوم اجتماعی دانشگاه تبریز

عباس زاده

محمد

دانشیار گروه علوم اجتماعی دانشگاه تبریز

حیاتی

صفر

دانشجوی دکتری جامعه‌شناسی اقتصادی و توسعه دانشگاه تبریز

22 09 2016

5 3 345 368 15 01 2016 21 09 2016

2016

https://jisr.ut.ac.ir/article_60083.html

قابلیت کارآفرینی نیروی انسانی جوامع به عنوان یکی از عوامل کلیدی پیشرفت اجتماعی مورد مطالعه جامعه‌شناسان و اقتصاددانان قرار گرفته است. تحقیق حاضر با هدف بررسی ارتباط بین هوش اجتماعی با قابلیت کارآفرینی دانشجویان تحصیلات تکمیلی انجام گرفته است. روش تحقیق پیمایشی بوده و جامعه آماری شامل‌ دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشگاه تبریز در سال تحصیلی 94-1393 می‌باشد که تعداد آن‌ها 7187 نفر بوده که از این تعداد 430 نفر به عنوان نمونه آماری انتخاب شده‌اند. براساس نتایج تحقیق، ارتباط معنی‌داری بین هوش اجتماعی دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشگاه تبریز با قابلیت کارآفرینی آنان وجود دارد. همچنین، تفاوت میانگین قابلیت‌های کارآفرینی به تفکیک گروه‌های عمده تحصیلی معنی دار بوده است. یافته‌های پژوهش حاضر نشان می‌داد که میانگین قابلیت کارآفرینی و هوش اجتماعی بر حسب جنسیت دانشجویان متفاوت نمی باشد. از ابعاد سه‌گانه هوش اجتماعی، پردازش اطلاعات اجتماعی، مهارت‌های اجتماعی، آگاهی اجتماعی و نیز از متغیرهای شناسایی، جنسیت و وضعیت بورسیه تحصیلی، به ترتیب بیشترین تأثیر را بر میزان قابلیت کارآفرینی دانشجویان داشته‌اند.

قابلیت کارآفرینی هوش اجتماعی دانشگاه تبریز دانشجویان تحصیلات تکمیلی

احمدیان، الهه و عنابستانی، مینا(1391)، «هوش معنوی عامل ارتقاء کارآفرینی»، کنفرانس ملی کارآفرینی و مدیریت کسب و کارهای دانش بنیان، دانشگاه مازندران.

اخوان، پیمان؛ سیدنقوی، میرعلی؛ ابراهیمی طالقانی، احمد؛ بخشا، آرش؛ زاهدی، محمدرضا (1389)، «بررسی عوامل مربوط به پتانسیل کارآفرینی و ارائه رویکرد چندوجهی مطالعه موردی (صنعت قطعه سازی خودرو)»، فصلنامه علمی – پژوهشی مطالعات مدیریت صنعتی، سال ششم، شماره17 : 107 – 133.

بوداقی، علی(1392)، بررسی میزان ظرفیت انطباق‌پذیری سازمانی کارمندان دانشگاه تبریز و عوامل مرتبط با آن، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشکده حقوق و علوم اجتماعی، دانشگاه تبریز.

ازکیا، مصطفی (1377)، جامعه‌شناسی توسعه، تهران: نشر کلمه.

اکبری، نعمت‌الله و افخمی‌ستوده، وحید(1387)، بررسی سازگاری و نقش آموزه‌ی اسلامی با شاخص‌های نوین توسعه اقتصادی، همایشاقتصاداسلامیوتوسعه.

انصاری، محمدتقی و سلمانی‌زاده، عباس(1388)، «نوآوری در سازمان‌ها بر مبنای کارآفرینی سازمانی»، مجله راهبرد توسعه، شماره 18: 166 تا 185.

ایران زاده، سلیمان و بابایی هروی، صادق (1389)، رهبری در سازمان‌های قرن بیست و یکم (تأثیر انواع هوش بر موفقیت رهبران)، چاپ اول، تبریز، انتشارات دانش افق.

ایمانی جاجرمی، حسین و پور رجب میاندوآب، پیمان (1388)، «سنجش و تحلیل ویژگی‌های کارآفرینی دهیاران با تأکید بر عوامل زمینه‌ای مؤثر بر آن (مطالعه موردی: دهیاران روستاهای شهرستان میاندوآب)»، پژوهش‌های روستایی، سال اول، شماره اول: 67-97.

آقااحمدی، قربان علی، حلیمی، صبورا و کیا دلیری، لیلا (1391) بررسی رابطه هوش اجتماعی با مهارت کارآفرینی دانشجویان دانشگاه آزاد شهرستان چالوس، دومین کنفرانس دانشجویی کارآفرینی کشور دانشگاه مازندران.

جمشیدی کهساری، حمزه و قاسمی، میثم(1387)، «کارآفرینی، مفاهیم، نقش‌ها و مهارت‌ها»، نشریه کارآفرینی در عرصه تئوری و عمل، سال اول- شماره اول: 56-72 .

رضایی، راضیه، سلم آبادی، مجتبی، براتی، هادی و تنها، طیبه (1395)، «پیش‌بینی ویژگی‌های شخصیتی کارآفرینانه دانشجویان بر اساس مؤلفه‌های هوش اجتماعی»، فصلنامه رهبری و مدیریت آموزشی دانشگاه آزاد اسلامی واحد گرمسار، سال دهم، شماره 2: 67-80.

رعدی افسوران، نقی(1389)، «مطالعه قابلیت‌های کارآفرینی دانشجویان دانشگاه شهید چمران اهواز»، مجله علوم تربیتی(علوم تربیتی و روانشناسی)، شماره1، دوره6 : 103-128.

رضایی، راضیه، سلم‌آبادی، مجتبی، براتی، هادی، تنها، طیبه(1395)، «پیش‌بینی ویژگی‌های شخصیتی کارآفرینانه‌ی دانشجویان بر اساس مؤلفه‌های هوش اجتماعی»، فصلنامه رهبری و مدیریت اموزشی دانشگاه آزاد اسلامی واحد گرمسار، سال دهم، شماره‌ی 2: 67-80.

سالارزرهی، حبیب‌الله و هاشمی، جلیل (1387)، «نقش ارزش‌ها و فرهنگ اسلامی در ترویج کارآفرینی و ایجاد توسعه»، همایش اقتصاد اسلامی ‌و توسعه مشهد.

سعیدی کیا، مهدی (1385)، اصول و مبانی کارآفرینی، چاپ چهاردهم، تهران: انتشارات کیا.

سید نقوی، میرعلی، عبدالله‌پور، مونا (۱۳۸۹)، رابطه بین سرمایه اجتماعی و کارآفرینی سازمانی، توسعه کارآفرینی، سال سوم، شماره نهم: ۱۲۹-۱۰۳.

صمدآقایی، جلیل(1382)، سازمانهایکارآفرین، چاپ دوم، تهران: انتشارات مؤسسه عالی آموزش و پژوهش مدیریت و برنامه‌ریزی.

صمد آقایی، جلیل (1382)، سازمان‌هایکارآفرین، چاپ دوم، تهران: انتشارات مؤسسه عالی آموزش و پژوهش مدیریت و برنامه ریزی.

طالبیان، احمد و آذر، رضا (1381) کارآفرینی اجتماعی، نشریهتدبیر، شماره 128.

طباطبایی، زهرا، اوجی‌نژاد، احمدرضا و قلتاش، عباس(1394)، «رابطه هوش اجتماعی با مهارت‌های کارآفرینی و خلاقیت دانش آموزان هنرستان‌های شهر شیراز»، فصلنامه علمی- پژوهشی رهیافت نو در مدیریت آموزشی، سال ششم، شماره1، پیاپی 21: 85-99.

ظهیری، هوشنگ (1385)، «سنجش پتانسیل کارآفرینی جوانان تحصیل کرده تهرانی و علل اجتماعی مؤثر بر آن»، مجله کار و جامعه، شماره 69 و 70: 57-73.

عربیون، ابوالقاسم، عبدالله‌زاده، غلامحسین، شریف‌زاده، ابوالقاسم، محسنی، احمد (1389)، «شناسایی و اولویت‌بندی شاخص‌های تعیین‌کننده کارآفرینی کسب و کارها»، توسعه کارآفرینی، سال دوم، شماره هشتم: 71-106.

گلمن، دانیل(1389)، هوش اجتماعی، ترجمه حمیدرضا بلوچ، تهران: نشر رخ مهتاب.

مرادی پردنجانی، حجت‌الله، صادقی ده چشمه، ستار و بیاتی، یاسر (1394) تاثیر هوش اجتماعی بر کارآفرینی اجتماعی(مطالعه موردی: مدیران بسیج استان چهارمحال بختیاری)، فصلنامه مطالعات راهبردی بسیج، سال هیجدهم، شماره 69: 131-149.

میرزاصفی، اعظم، رجایی‌پور، سعید، جمشیدیان، عبدالرسول(1390)، «رابطة بین سواد اطلاعاتی و قابلیت‌های کارآفرینی دانشجویان دوره‌های تحصیلات تکمیلی دانشگاه اصفهان»، فصلنامه کتابداری واطلاع‌رسانی، دوره‌ی 14، شماره 1: 241-268.

علی میری، مصطفی (1387)، «آموزش کارآفرینی: پیدایش، توسعه، گرایش‌ها و چالش ها»، توسعه‌ی کارآفرینی، سال اول، شماره‌ی اول: 133-169.

میرزائی، مجتبی (1393)، بررسی میزان پتانسیل کارآفرینی و عوامل اجتماعی موثر برآن (مطالعه‌ی موردی دانشگاه تبریز)، پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشکده حقوق و علوم اجتماعی، دانشگاه تبریز.

نصیری ولیک بنی، فخرالسادات، احمدی، غلامعلی، سلطان آبادی، پروانه(1392)،« بررسی وضعیت هوش اجتماعی و رابطه آن با رفتار شهروندی و خلاقیت سازمانی در دانشگاه بوعلی سینا همدان»، فصلنامه رهبری و مدیریت آموزشی، سال هفتم، شماره 4 : 91-110.

نعمتی، محمدعلی(1392)، «بررسی ویژگی‌های شخصیتی کارآفرینانه دانشجویان دانشگاه‌های دولتی تهران»، فصلنامه علمی- پژوهشی نوآوری و ارزش آفرینی، دوره اول، شماره 3: 47-64.

نیلچیان، مژده و کسایی، مسعود (1391)، «راهبرد توسعه نیمرخ کارآفرینی دانش‌آموختگان آموزش عالی»، مطالعات مدیریت راهبردی، شماره 11: 89-107.

ویسی، رضا، کریم زاده، پریسا(1389)، «توسعه‌ی فرهنگ کارآفرینی، عوامل و راهکارها (مطالعه‌ی موردی: دانشگاه پیام نور استان مازندران)»، دو فصلنامه برنامه و بودجه، شماره‌ی 111: 159-183 .

Hermann, F., Manfred, L., Christian, K. (2007), "The Significance of Personality in Business Start-up Intentions, Start-up Realization and Business Success", Entrepreneurship and Regional Development, 19 (3), 227–251.

Afriyie ,N & Boohene, R. (2014), "Entrepreneurial Education and Entrepreneurial Culture among University of Cape Coast Students in Ghana , Athens Journal of Education, Vol. 1, No. 4: 5-16

Moradi Pordanjani, H., A., Sadeghi Dehcheshmeh, S. (2014), "The Relationship between Cultural, Emotional, Organizational and Social Intelligence With Entrepreneurship Attitudes (Case Study: Managers of Small And Medium Businesses In Iran)", Magnt Research Report, , Vol.2 (4): 4315-4323

Zsombor, C. (2011), the sociological aspects of entrepreneurship in transyl vanla, summary of the doctoral dissertation, universitya, tea babes -bolyal faculty of sociology and social work.

Marecki, Jennifer(2013), The Importance of Social Intelligence for Entrepreneurial Leaders, TIBA Bachelor Thesis Conference, Enschede, The Netherlands, University of Twente.

Baron , R., A., Gideon, D. M. (2003),"Beyond social capital: The role of entrepreneurs’ social competence in their financial success", Journal of Business Venturing , Vol 18: 41–60.

موسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی

مطالعات و تحقیقات اجتماعی در ایران

2322-5254

موسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی

154

10.22059/jisr.2016.60084

مقاله پژوهشی

بررسی ارتباط بین ارزشهای محیط زیستی و رفتار پسماند خانواده (مطالعه موردی منطقه هفت شهر تهران)

کلانتری

عبدالحسین

استادیار دانشکدة علوم اجتماعی، دانشگاه تهران

صالحی

صادق

استادیار جامعه شناسی محیط زیست دانشگاه مازندارن

آقایی ابیانه

بنفشه

کارشناسی ارشد علوم اجتماعی پژوهشگری دانشگاه تهران

22 09 2016

5 3 369 385 09 12 2015 13 08 2016

2016

https://jisr.ut.ac.ir/article_60084.html

امروزه رشد و گسترش شهرنشینی موجب مشکلات فراوان محیط محیط‌زیستی شده است. یکی از این مشکلات، عوارض محیط‌زیستی ناشی از پسماند است که با مشارکت اجتماعی افراد جامعه می‌توان تا حد زیادی از آن کاست. عوامل روانی اجتماعی گوناگونی بر مشارکت شهروندان در برنامه‌های مرتبط با پسماند تأثیر دارند. یکی از این عوامل ارزش‌های محیط‌زیستی شهروندان است؛ بنابراین، پژوهش حاضر ارزش‌های محیط‌زیستی و ارتباط آن را با رفتار پسماند بررسی کرده است. برای تبیین این موضوع از تعاریف ارزشی استفاده شده است. روش تحقیق پیمایشی بوده و از ابزار پرسشنامه برای جمع‌آوری داده‌ها استفاده شده است. 400 پرسشنامه با استفاده از روش نمونه‌گیری خوشه‌ای در سطح خانوارهای تهران تکمیل شده است. پاسخ‌ها از طریق نرم‌افزار SPSS پردازش و با استفاده از آماره‌های متناسب با سطح سنجش متغیرها تحلیل شده است. نتایج تحقیق نشان داده است شهروندان، ارزش‌های محیط‌زیستی تقریباً بالایی از خود نشان دادند (میانگین 58/4 از 5). علاوه‌براین، شهروندان تهرانی، بازیافت پسماند خانگی خود را در سطح بالایی ابراز داشته‌اند (میانگین 108/3 از 4). درنهایت، بین دو متغیر ارزش‌های محیط زیستمحیط‌زیستی و رفتار پسماند رابطة مثبت بسیار ضعیف وجود دارد، به‌گونه‌ای‌که فقط 5/1 درصد از بازیافت پسماند از طریق ارزش‌های محیط‌زیستی تبیین می‌شود. در پایان، دلایل وجود رابطة ضعیف بین ارزش‌های محیط‌زیستی و رفتار پسماند تبیین شده است.

ارزش‌های محیط‌زیستی بازیافت تهران رفتار پسماند زباله‌های خانگی

ابراهیمی، اصغر، سمائی، محمدرضا ، کریمی، بهروز ، رحیمی بیستونی، سجاد و بخشی طیبه (1388)، «بررسی میزان آگاهی، نگرش و عملکرد مردم شهر طبس در زمینه مدیریت مواد زاید جامد در سال 1386»، دوازدهمین همایش ملی بهداشت محیط ایران، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، دانشکدة بهداشت: 1951- 1960.

اسکندری نوده، محمد، صیاد بیدهندی، لیلا، کلانتری خلیل‌آباد، حسین و میره محمد (1386)، «بررسی و تحلیل وابستگی‌های مکانی تولید زباله در شهر تهران»، سومین همایش ملی مدیریت پسماند، فصلنامة مدیریت پسماندها، شمارة 8: 371- 383.

پیرصاحب، مقداد، خدادادی، تارخ، شرفی، کیومرث و ویسی، عطاءاله (1389)، «بررسی میزان آگاهی و نگرش مردم شهر ایلام نسبت به بازیافت مواد زائد جامد»، پنجمین همایش ملی مدیریت پسماند، مشهد: سازمان شهرداری‌ها و دهداری‌های کشور، سازمان حفاظت محیط‌زیست.

صاحب‌محمدی، عبدالعلی و محمودخانی، روح‌الله (1386)، «بررسی نقش مدیریت پسماند بر انتشار گازهای گلخانه‌ای»، مجموعه مقالات سومین همایش ملی مدیریت پسماند، تهران: سازمان شهرداری‌ها و دهداری‌های کشور، سازمان حفاظت محیط‌زیست: 129- 143.

صالحی، صادق و کریم‌زاده، سارا (1393)، «بررسی تأثیر ارزش‌های زیست محیطی بر رفتار زیست محیطی (مطالعة مناطق شهری ارومیه)»، مسائلاجتماعیایران، سال پنجم، شمارة ۲: 61- 76.

صالحی، صادق، همتی گویمی، زهرا و خوش‌فر غلامرضا (1392)، بررسی نگرش زنان نسبت به بازیافت زباله‌های خانگی در مازندران، انتشارات دانشگاه علامه.

علوی‌مقدم، سیدمحمدرضا و دلبری، اعظم‌السادات (1388)، «ارزیابی میزان آگاهی دانشجویان مقطع کارشناسی از موضوع مدیریت مواد زاید جامد در محیط‌زیست»، نشریة علمی- پژوهشی فناوری آموزش، سال سوم، جلد 3، شمارة 4: 309- 313.

عمرانی، قاسمعلی (1386)، «اصول و مبانی استراتژی پایدار در مدیریت پسماندهای ایران»، سومین همایش ملی پسماند، مدیریت پسماندها، شمارة 8: 63- 72.

فاتح‌نیا، علیرضا (1390)، بررسی وضعیت تفکیک از مبدأ پسماندهای جامد شهری و راه‌کارهای افزایش مشارکت مردمی در منطقه 5 شهرداری تهران، پایان‌نامة کارشناسی ارشد، رشتة مدیریت سلامت شهری، دانشکدة بهداشت، دانشگاه تهران.

گودرزی، سعید (1388)، کاربرد آمار در علوم اجتماعی، تهران: انتشارات جامعه‌شناسان و دانشگاه آزاد اسلامی واحد تویسرکان.

مدنی شاهرودی، همایون رضا و ابراهیمی، ابوالفضل (1385)، «طرح مکانیزاسیون جمع‌آوری پسماندهای جامد شهر تهران»، سومین همایش ملی مدیریت پسماند و جایگاه آن در برنامه‌ریزی شهری، تهران: سازمان بازیافت و تبدیل مواد، تالار علامه امینی دانشگاه تهران، قابل‌دسترسی در: http://www.civilica.com/Paper-SWM03-SWM03_033.html

مسگراف، حیدر، صادقی، حسن، جعفری، علی و داوودی، رضا (۱۳۸۰)، «بررسی میزان آگاهی، نگرش و عملکرد مردم در ارتباط با مدیریت مواد زائد جامد شهری کرمانشاه»، چهارمین همایش ملی بهداشت، یزد: دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی یزد.

هراتی، امیرناصر، عبدالله‌زاده، رضا و جلوس جمشیدی، رضا (1386)، «برآورد پتانسیل تولید RDF از پسماندهای بازکنی شده در مکان‌ها دفن ایران»، سومین همایش ملی مدیریت پسماند، مدیریت پسماندها: ۱۸۹- ۱۹۹.

اطلس کلانشهر تهران، تولید و مدیریت پسماند/ http://atlas.tehran.ir

شهرداری منطقة 7 ، دربارة منطقه، اطلاعات جمعیتی/ http://region7.tehran.ir

Cheng, A. & Kenneth, R. F. (2010), “Developing a Meta-Inventory of Human Values”, ASIST.

Kaiser, F. G., Sybille, W. & Urs, F. (1999), “Environmental attitude and ecological behavior”, Journal of Environmental Psychology: 1- 19, available online at: www.idealibrary.com

Karp, D. G. (1996), “Values and their effect on pro-environmental behavior”, Environment and Behavior, Vol. 28, No. 1: 111- 133.

Jonsson, A. E., Andreas, N. (2014“Exploring the relationship between values and pro-environmental behavior: the influence of locus of control”, Retrieved from http://www.whpress.co.uk/EV/papers/Nilsson.pdf.

Mehmetoglu, M. (2010), “Factors influencing the willingness to behave environmentally friendly at home and holiday settings”, ScandinavianJournal of Hospitality and Tourism, Vol. 10, No. 4: 430- 447.

Nordlund, A. M. & Jörgen, G. (2002), “Value structure behind proenvironmental behavior”, Sage publication, Environment & behavior, Vol. 34, No. 6: 774- 756.

Poortinga, W., Linda, S. & Charles, V. (2004), “Values, Environmental concern, and environmental behavior: A study into household energy use”, Environment and behavior, Sage publication, Vol. 36, No. 1, : 70- 93.

Schultz, P. W. & Lynnette, Z. (2003), “Reframing Environmental messages to be congruent with American values”, Human Ecology Review, Vol. 10, No. 2: 126- 136.

Stern, P. C. & Thomas, D. (1994), “The Value basis of environmental concern”, Journal of Social Issues, Vol. 50. No. 3: 65- 84.

Stern, P. C. (2000), “Toward a coherent theory of environmentally significant behavior”, Journal of Social Issues, Vol. 56, No. 3: 407– 424.

Eco-Cycle’s Ten Reasons to Recycle, working to build zero waste communities. https://services.bridgew.edu/bscannounce/uploads/eco.cycle.pdf

Recycling why it’s important and how to do it (September 2008), Friends of the earth.

موسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی

مطالعات و تحقیقات اجتماعی در ایران

2322-5254

موسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی

154

10.22059/jisr.2016.60085

مقاله پژوهشی

مطالعه تطبیقی کنش دگردوستانه شهروندان تهرانی (دو مقطع 1384- 1394)

مطالعة تطبیقی کنش دگردوستانة شهروندان تهرانی (دو مقطع 1384- 1394)

امینی

سعیده

استادیار گروه جامعه‌شناسی دانشگاه علامه طباطبایی

22 09 2016

5 3 387 412 22 06 2016 08 12 2016

2016

https://jisr.ut.ac.ir/article_60085.html

پژوهش حاضر وضعیت کنش‌های دگردوستانة شهروندان تهرانی را در دو مقطع به تصویر می‌کشد و روند تغییرات عوامل اثرگذار بر این امر اخلاقی را نشان می‌دهد. به‌منظور تحقق این هدف تلاش شد با اتکا به رویکردهای فلسفی، جامعه‌شناختی، روان‌شناختی و زیستی چارچوب مفهومی مناسبی تدوین شود و با استفاده از روش پیمایش در سال‌های 1384 و 1394 به پرسش‌ها و فرضیات پاسخ داده شود. شیوة نمونه‌گیری خوشه‌ای چندمرحله و حجم نمونه به‌ترتیب 419 و 400 نفر بوده است. نتایج نشان داد در هر دو پیمایش از میان متغیرهای اثرگذار- سرمایة اجتماعی، سرمایة فرهنگی، سرمایة اقتصادی، نگرش دگردوستانه و نوع دینداری- بیشترین تغییرات کنش دگردوستانه را سرمایة اجتماعی تبیین می‌کند. همچنین، در هر دو پیمایش رابطة نگرش دگردوستانه و کنش دگردوستانه معنادار بوده و رابطة نوع دینداری با کنش دگردوستانه در پیمایش سال 1384 معنادار بوده و در پیمایش سال 1394 معنادار نبوده است. چکیده مقاله حاضر در صدد است تا وضعیت کنش های دگردوستانه شهروندان تهرانی را طی یک دهه به تصویر بکشد و روند تغییرات عوامل اثرگذار بر این امر اخلاقی را نشان دهد. به منظور تحقق این هدف تلاش شد تا با اتکاء به رویکردهای فلسفی, جامعه شناختی, روان شناختی و زیستی چارچوب مفهومی مناسبی تدوین و با استفاده از روش پیمایش در سال های 1384 و 1394 سوالات و فرضیات پاسخ داده شوند. شیوه نمونه گیری خوشه ای چند مرحله و حجم نمونه به ترتیب 419 و 400 نفر بوده است. نتایج حاصله نشان دادند که در هر دو پیمایش از میان متغیرهای اثرگذار- سرمایه اجتماعی, سرمایه فرهنگی, سرمایه اقتصادی , نگرش دگردوستانه و نوع دینداری- بیشترین تغییرات کنش دگردوستانه را سرمایه اجتماعی تبیین می کند. همچنین در هر دو پیمایش رابطه نگرش دگردوستانه و کنش دگردوستانه معنادار بوده و رابطه نوع دینداری با کنش دگردوستانه در پیمایش سال 1384 معنادار بوده و در پیمایش سال 1394 معنادار نبوده است. واژگان کلیدی: کنش دگردوستانه,سرمایه اجتماعی, سرمایه فرهنگی, سرمایه اقتصادی , نگرش دگردوستانه , دینداری.

دینداری سرمایة اجتماعی سرمایة اقتصادی سرمایة فرهنگی کنش دگردوستانه نگرش دگردوستانه

برگسون، هانری (1358)، دو سرچشمه اخلاق و دین، ترجمة حسن حبیبی، تهران: شرکت سهامی انتشار.

بوردیو، پیر (1384)، اشکال سرمایه در تاجبخش، کیان سرمایه اجتماعی: اعتماد، دموکراسی و توسعه، ترجمة افشین خاکباز و حسن پویان، تهران: شیرازه.

پاتنام، روبرت (1380)، دمکراسی و سنت‌های مدنی، ترجمة دلفروز، تهران: روزنامة سلام.

جونز، وت (1370)، خداوندان اندیشه سیاسی، جلد دوم، ترجمة علی رامین، تهران: امیرکبیر.

چلبی، مسعود (1375)، جامعه‌شناسی نظم، تهران: نشر نی.

چلبی، مسعود (1376)، «تعهد کار»، فصلنامة تحقیقات فرهنگی، ویژه فرهنگ و اخلاق کار، سال دوم، شمارة 5: 151- 179.

حاجیانی، ابراهیم (1393)، جامعه‌شناسی اخلاق، تهران: انتشارات جامعه‌شناسان.

رفیعی، مینو (1382)، «شهرداری تهران، معاونت شهرسازی و معماری»، «بررسی مسائل توسعه شهری شناخت مقدماتی منطقه»، (مبحث پنجم)، مطالعات جمعیتی و اقتصادی- اجتماعی، مهندسین مشاور استان، ویرایش سوم، مردادماه.

روسو، ژان ژاک (1379)، قرارداد اجتماعی (متن و در زمینه متن)، ترجمة مرتضی کلانتریان، تهران: آگاه.

سروش، عبدالکریم و همکاران (1381)، سنت و سکولاریزم، تهران: موسسة فرهنگی صراط.

شارع‌پور، محمود (1379)، نوعدوستی: مکانیسمی برای تقدم مصالح جمعی بر منافع فردی در بررسی علل و عوامل تقدم مصالح جمعی بر منافع فردی (مجموعه مقالات)،تهران: ادارة کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان تهران. شویره، کریستین و فونتن، اولیویه (1385)، واژگان بوردیو، ترجمة مرتضی کتبی، تهران: نشر نی.

علیا، مسعود (1388)، کشف دیگری همراه با لویناس، تهران: نشر نی.

فوکویاما، فرانسیس (1385)، پایان نظم: بررسی سرمایه‌ اجتماعی و حفظ آن، ترجمة غلامعباس توسلی، تهران: مرکز نشر دانشگاهی.

کیویستو، پیتر (1378)، اندیشه‌های بنیادی در جامعه‌شناسی، ترجمة منوچهر صبوری، تهران: نشر نی

کانت، ایمانوئل (1369)، بنیاد مابعدالطبیعه اخلاق، ترجمة حمید عنایت و علی قیصری، تهران: خوارزمی.

کانت، ایمانوئل (1384)، درس‌های فلسفه اخلاق، ترجمة صانعی دره بیدی، تهران: نقش و نگار.

کسل، فیلیپ (1383)، چکیده آثار گیدنز، ترجمة حسن چاوشیان، تهران: ققنوس.

کلمن، جیمز (1377)، بنیادهای نظریه اجتماعی، ترجمة منوچهر صبوری، تهران: نشر نی.

گودرزی، محسن (1382)، یافته‌های پیمایش در 28 مرکز استان، ارزش‌ها و نگرش‌های ایرانیان، (موج دوم)، تهران: دفتر طرح‌های ملی.

گیدنز، آنتونی (1378)، سیاست، جامعه‌شناسی، و نظریه اجتماعی، ترجمة منوچهر صبوری، تهران: نشر نی.

ماتیوز، اریک (1378)، فلسفه فرانسه در قرن بیستم، ترجمة محسن حکیمی، تهران: ققنوس.

محسنی، منوچهر (1379)، بررسی آگاهی نگرش‌ها و رفتارهای اجتماعی- فرهنگی در تهران، تهران: زهد.

نمو، فیلیپ (1379)، «گفتگو با ایمانوئل لویناس»،ترجمة مراد فرهادپور، ارغنون، شمارة 16.

هوشنگی، طیبه (1386)، بررسی رابطه انواع دینداری و ابعاد نظام شخصیت در شهر قم، پایان‌نامة کارشناسی ارشد جامعه‌شناسی، دانشگاه علامه طباطبائی.

Broom, D. M. (2006), The evolution of morality, Elsevier B. V WWW. Elsevier. Com.

Colby, A. and Damon W. (1992), Some do care: Contemporary lives of moralcommitment, New York: Free Press.

Durkheim, E. (1958), Civic moral and professional ethic, London: Routledg.

Driver, E. D. (2001), “Self – evaluation and Altruistic behavior”, Journal of Social Psychology,: 393- 394.

Parsons, T. (1951), Toward a general theory of action, New‌ York: Harper & Row.

Putnam، R. D. (2000), Bowling alone: The collapse and revival of American community, Simaon and Schuster.

Smith، P. (2001), Cultural theory, Madlen: Blakwell.

Wuthnow، R. (1993), Altruism and sociological theory social service review, The university of Chicago: September.

Tyink, S. D. (2006),Driven altruism: A grounded theory study, PhD dissertation of education fielding, Graduate University.

Huneycut, A. (2013), Altruistic action and relationship satisfaction: Exploring possible benefits of volunteering and Altruism on couple relationships, Dissertation Doctorate of Psychology California School of Professional Psychology Alliant International University.

Nowak, M. and Highfield, R. (2011), Super cooperators: Altruism evolution and why we need each other to succeed,New York NY: Free Press.

Tomasello, M., Dweck, C. S., Silk J. B., Skyrms B. and Spelke, E. S. (2009), Why we cooperate, Cambridge MA: MIT Press.

Warneken, F. & Tomasello, M. (2008),“Extrinsic rewards undermine altruistic tendencies in 20-month-olds”, Developmental Psychology, Vol 44, No 6: 1785- 1788. doi:10.1037/a0013860

Wilson, J. (2000), “Volunteering”, Annual Review Of Sociology, Vol 26, No 1: 215.

Mastain, L. K. (2006), The lived experience of altruism as described by moral exemplars: A descriptive phenomenological study,PhD dissertation of Psychology the Faculty of Saybrook Graduate School and Research Center.

Trivers, R. L. (1974),“Parent-offspring conflict”, Am. Zool, 14: 249– 264.

Fultz, J., Batson, D. C., Fortenbach, V. A. & McCarthy, P. A. (1986), “Social evaluation and the empathy-altruism hypothesis”, Journal of Personality and Social Psychology, Vol 50, No 4: 761- 769

Anderson, V. L. (1989), Gender difference in altruism: A psychological study of non-jewish German holocaust rescuers, B. A. , PhD dissertation of Psychology, University of Northern Colorado.

Batson, D. C., O'Quinn Fultz, J., Vanderplas, M. & Isen, A. M. (1983),“Influence of self-reported distress and empathy on egoistic versus altruistic motivation to help”, Journal of Personality and Social Psychology, Vol 45, No 3: 706- 718

Rushton, J. P. & Sorrentino, R. M. (1981), Altruism and helping behavior: An historical perspective, In Rushton J. P. & Sorrentino. R. M. (Eds.), Altruism and Helping Behavior: Social Personality and Developmental Perspectives, (pp. 3- 16), Hillsdale N. J.: Erlbaum.

Einolf, Justin. Christofer (2006), The Roots of Altruism: A Gender and Life Course Perspective, PhD dissertation of Philosophy, University of Virginia.

Wuthnow, R. (1985), Learning to Care: Elementary Kindness in an Age of Indifference, New York: Oxford University Press.

Eisenberg, N., Reykowski, J, and Staub E. (Eds) (1989), Social and moral values: Individual and societal perspectives, Hillsdale New Jersey: Lawrence Erlbaum Associates.

Eisenberg, N. and Mussen, P. H. (1989), The Roots of Prosocial Behavior in Children, Cambridge: Cambridge University Press.

Eisenberg, N. and Fabes, R. A. (1998), Prosocial development, In W. Damonand and N. Eisenberg (Eds), Handbook of Child Psychology, Vol. 3, Social Emotional and Personality Development, New York: Wiley.

Lapsley, D. K. (1996), Moral Psychology, Boulder Colorado: West view Press.

Smith, T. W. (2003), Altruism in contemporary America: A report from the national Altruism study, Chicago: National Opinion Research Center.

Nadler, A. (2002),“Inter-Group Helping Relations as Power Relations: Maintaining or Challenging Social Dominance Between Groups Through Helping”, Journal of Social, Vol 58, No 3: 487- 502.

Mustillo, S., Wilson, J. and Lynch, S. M. (2004),“Legacy volunteering: A test of two theories of intergenerational transmission”, Journal of Marriage and Family, 66: 530- 541.

Chinman, M. J. and Wandersman, A. (1999), “The benefits and costs of volunteering in community organizations: Review and practical implications”, Nonprofit and Voluntary Sector Quarterly, Vol 28, No 1: 46- 64.

Monroe, K. R. (1996), The Heart of Altruism: Perceptions of a Common Humanity, Princeton New Jersey: Princeton University Press.

Komter, A. E. (2005), Social Solidarity and the Gift, Cambridge: Cambridge University press.

Blau, P. (1964), Exchange and Power in Social Life, New York: John Wiley and Sons

Park, J. Z. and Smith, C. (2000), “To whom much has been given…’: Religious capital and community voluntarism among churchgoing protestants”, Journal for the Scientific Study of Religion, Vol 39, No 3: 228- 272.

Becker, P. E. and Dhingra, P. H. (2001),“Religious Involvement And Volunteering: Implications for Civil Society”, Sociology of Religion, Vol 62, No 3: 315- 335.

Wilson, J. and Musick, M. (1997),“Who cares? Towards an Integrated theory of volunteer work”, American Sociological Review, Vol 62, No 5: 694- 713.

Schervish, P. G. and Havens, J. J. (2002), The Boston Area Diary Study and the Moral Citizenship of Care, Chicago: University of Chicago Press.

Wilson, J. and Janowski, T. (1995), “The Contribution of Religion to Volunteer Work”, Sociology of Religion, Vol56, No 2: 137- 153.

Collins, R. and Hickman, N. (1991), “Altruism and Culture as Social Products”, Voluntas 2(2) 1-15.

موسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی

مطالعات و تحقیقات اجتماعی در ایران

2322-5254

موسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی

154

10.22059/jisr.2016.60086

مقاله پژوهشی

مطالعه اثر مؤلفه‌های اجتماعی- فرهنگی والدین بر مزاحمت جنسی (خیابانی) فرزندان پسر

مطالعة اثر مؤلفه‌های اجتماعی- فرهنگی والدین بر مزاحمت جنسی (خیابانی) فرزندان پسر

احمدی

یعقوب

دانشیار گروه علوم اجتماعی دانشگاه پیام نور

بیورانی

سیما

کارشناس ارشد جامعه شناسی

22 09 2016

5 3 413 436 30 03 2016 22 11 2016

2016

https://jisr.ut.ac.ir/article_60086.html

مزاحمت جنسی شکلی از آزار مبتنی‌بر جنسیت مفهوم‌سازی شده است که آثار شایان‌توجهی بر قربانی دارد. زنان که نیمی از جمعیت را تشکیل می‌دهند، به‌طور روزمره با استرس‌ها و مشکلات ناشی از وجود آزار و مزاحمت جنسی روبه‌رو می‌شوند که این مسئله موجب بسیاری از عوارض روان‌شناختی و جامعه‌شناختی می‌شود. هدف مطالعة حاضر در چرخشی موضوعی، سنجش مؤلفه‌های اثرگذار بر وضعیت عاملان ایجاد مزاحمت یعنی پسران است. تحقیق پیش‌ رو به روش کمی و با تکنیک پیمایش انجام گرفته است. جامعة آماری شامل تمام افراد مذکر 18 تا 30 سال ساکن در سنندج می‌شود. نمونه‌گیری پژوهش به‌صورت سهمیه‌ای متناسب با حجم جامعه انجام گرفت که بعد از مشخص‌کردن طبقات فرعی براساس سن و سهم هریک از طبقات از نمونة کل، افراد منتخب از طریق پاسخگویی به پرسشنامة محقق‌ساخته، بررسی و تحلیل شدند. درکل، براساس نتایج توصیفی از مزاحمت جنسی که شامل چهار نوع مزاحمت کلامی، بصری، تعقیبی و فیزیکی می‌شود، از مجموع 380 نفر فقط 18 نفر مرتکب هیچ‌گونه مزاحمتی نشده‌اند. نتایج تحلیل چندمتغیره (رگرسیون و تحلیل مسیر) نشان می‌دهد از میان شش متغیر موجود در تحلیل، سه متغیر میزان سنتی‌بودن، میزان جنسیت‌زدگی و میزان خشونت در خانواده، تأثیرگذارترین متغیرها بر مزاحمت جنسی هستند. مزاحمت جنسی به عنوان شکلی از آزار مبتنی بر جنسیت مفهوم سازی شده که اثرات قابل توجهی بر قربانی دارد. یکی از ملموس‌ترین این اثرات ایجاد ناامنی برای زنان در محیط‌های کاری و آکادمیک، اماکن عمومی و دیگر بخش-های اجتماع است. زنان که نیمی از جمعیت را تشکیل می‌دهند، به طور روزمره با استرس‌ها و مشکلات ناشی از وجود آزار و مزاحمت جنسی روبرو می‌شوند که این خود منجر به عوارض روانشناختی و جامعه‌شناختی بسیاری می‌گردد. هدف مطالعه حاضر در چرخشی موضوعی، سنجش مولفه های اثرگذار بر وضعیت عاملان ایجاد وضعیت مزاحمت یعنی پسران است. چارچوب نظری اصلی این مطالعه تئوری چهار عاملی اُهِیر و اُدونوهیو (به نقل از نئوپان و همکاران، 2014) در باب مزاحمت جنسی است که ترکیبی است از اجزای کلیدی بسیاری از نظریه‌های تک عاملی پیشین. تحقیق پیش‌رو به روش توصیفی از نوع همبستگی و با تکنیک پیمایش انجام پذیرفته است. جامعه‌ی آماری شامل کلیه‌ی افراد مذکر 18 تا 30 سال ساکن در شهر سنندج است. به ط

خشونت فرزند مذکر مزاحمت جنسی مزاحمت خیابانی وضعیت والدین

اباذری، یوسف، صادقی‌فسایی، سهیلا و حمیدی، نفیسه (1387)، «احساس ناامنی در تجربه زنانه از زندگی روزمره»، پژوهش زنان، دوره 6، شمارة 1: 75- 103.

استونز، راب (1392)، متفکران بزرگ جامعه‌شناسی، ترجمة مهرداد میردامادی، تهران: نشر مرکز.

ایمان، محمدتقی، یوسفی، الهام و حسین‌زاده، مرتضی (1390)، زنان، «مزاحمت و واکنش: بررسی تجربه دختران دانشجو از مزاحمت‌های خیابانی و واکنش به آن»، مجلة جامعه‌شناسی ایران، شمارة 12: 63- 93.

ببی، ارل (1388)، روش‌های تحقیق در علوم اجتماعی، ترجمة رضا فاضل، تهران: انتشارات سمت.

بخارایی، احمد (1386)، جامعه‌شناسی انحرافات اجتماعی در ایران، تهران: انتشارات پژواک جامعه.

برناردز، جان (1390)، درآمدی به مطالعات خانواده، ترجمة حسین قاضیان، تهران: نشر نی.

پاک‌نهاد، امیر (1392)، «تحلیل حقوقی- جرم‌شناختی مزاحمت جنسی»، پژوهشنامة حقوق کیفری، شمارة 4: 7- 33.

حبیب‌پور، کرم و صفری‌شالی، رضا (1388)، راهنمای جامع کاربرد اس‌پی‌اس‌اس در تحقیقات پیمایشی (تحلیل داده‌های کمی)، تهران: انتشارات متفکران.

حیدری چروده، مجید (1389)، «تحلیل جامعه‌شناختی تأثیر رفتار قربانیان خشونت و ارتباط آن با رفتار خشونت‌آمیز علیه زنان»، مجلة بررسی مسائل اجتماعی ایران، شمارة 1: 35- 51.

دیلینی، تیم (1387)، نظریه‌های کلاسیک جامعه‌شناسی، ترجمة بهرنگ صدیقی و وحید طلوعی، تهران: نشر نی.

ذکایی، سعید (1384)، مزاحمت جنسی برای زنان در محیط‌های مختلف، تهران: آرشیو سازمان ملی جوانان.

رنگین‌کمان، امیر (1386)، «تحول فرهنگی ایرانیان: تطبیق انتقادی نظریة اینگلهارت»، پژوهش‌های فرهنگی و اجتماعی، شمارة 7: 161- 196.

ریتزر، جورج (1374)، نظریة جامعه‌شناسی در دوران معاصر، ترجمة محسن ثلاثی، تهران: نشر علمی.

زارع شاه‌آبادی، اکبر و ندرپور، یاسر (1393)، «رابطة بین خشونت در دوران کودکی و خشونت علیه زنان در شهر کوهدشت»، مطالعات اجتماعی و روان‌شناسی زنان: شمارة 12: 93- 118.

زمانی، فریبا (1391)، «مطالعه جامعه‌شناختی تأثیر وضعیت خانوادگی در بزهکاری زنان در تهران (جامعة آماری: زنان مجرم زندان اوین در دهة 1380)»، جامعه‌پژوهی فرهنگی، شمارة 2: 79- 99.

سحابی، جلیل، فیضی، عین و صمدی ‌بگه ‌جان، جمیل (1388)، «بررسی تأثیر عناصر اجتماعی بر امنیت اجتماعی در شهر سنندج»، پژوهش‌نامة علوم اجتماعی، شمارة 3: 18- 33.

شجاعی‌زند، علیرضا (1393)، «نقد و ارزیابی «گویه‌های به‌کاررفته» در پیمایش دینداری در ایران»، راهبرد فرهنگ، شمارة 26: 103- 123.

شیبلی هایت، جانت (1389)، روان‌شناسی زنان، ترجمة اکرم خمسه، تهران: نشر آگه.

صادقی‌فسائی، سهیلا و رجب‌لاریجانی، مهسا (1389)، «مطالعه جامعه‌شناختی آزار جنسی زنان در محیط‌کار»، زن در توسعه و سیاست، شمارة 8: 111- 134.

صادقی‌فسائی، سهیلا و رجب‌لاریجانی، مهسا (1390)، «استراتژی‌های توانمندسازی زنان در مقابله با آزارهای جنسی در محیط کار»، زن، حقوق و توسعه (تحقیقات زنان)، شمارة 5: 71- 98.

قندهاری، پردیس (1384)، مزاحمت‌های جنسی در ایران، مرکز تحقیقات زن و خانواده، شمارة 2: 122- 132.

کردی، حسین و حسینی‌نوذری، سیدعلی‌اصغر (1394)، «تجربة انواع آزار جنسی زنان»، رفاه اجتماعی، شمارة 15: 7- 30.

کلانتری، عبدالحسین، رستمعلی‌زاده، ولی‌اله و نسیم‌افزا، اعظم (1392)، «تحصیلات و مصرف‌فرهنگی در شهر تهران»، مطالعات و تحقیقات اجتماعی در ایران، شمارة 1: 111- 131.

گروسی، سعیده (1387)، «بررسی ساختار قدرت در خانواده‌های شهرستان کرمان»، مجلة مطالعات زنان، شمارة 2: 7- 25.

لهسایی‌زاده، عبدالعلی و یوسفی‌نژاد، الهام (2011)، «رابطه بین پذیرش هنجارهای جنسیتی و تجربه مزاحمت‌های خیابانی: مطالعة موردی دانشجویان دختر دانشگاه شیراز»، فصلنامة تخصصی جامعه‌شناسی، شمارة 18: 133- 147.

موحد، مجید، عنایت، حلیمه و مردانی، مرضیه (1391)، «مطالعة عوامل زمینه‌ای مرتبط با ساختار توزیع قدرت در خانواده (نمونة موردی: زنان متأهل شهر شیراز)»، مطالعات و تحقیقات اجتماعی در ایران، شمارة 3: 159- 178.

میرزابیگی، حسنعلی (1393)، «در جستجوی مدل برنامة درسی برای رشد سرمایة فرهنگی خانواده و موفقیت تحصیلی فرزندان»، دو فصلنامة نظریه و عمل در برنامة درسی، شمارة 4: 85- 110.

میرزایی، بهشته و رنجگر، بایرام (1386)، «بررسی وضعیت اقتصادی، اجتماعی و خانوادگی زنان روسپی در شهر تهران»، روانشناسی کاربردی، شمارة 4: 37- 45.

واصفیان، فرزانه (1390)، «سرقت زنان و عوامل خانوادگی، فرهنگی، اقتصادی»، مجلة یافته‌های نو در روانشناسی، شمارة 5: 129- 145.

هاشمیان‌فر، سیدعلی و گلستان، زهرا (1393)، «جرم‌شناسی مزاحمت جنسی و خیابانی علیه زنان و دختران در شهر اصفهان»، فصلنامة علوم ‌اجتماعی دانشگاه آزاد اسلامی، واحد شوشتر، شمارة 4: 195- 210.

هام، م و گمبل، سارا (1382)، فرهنگ نظریه‌های فمینیستی، ترجمة نوشین احمدی خراسانی، فیروزه مهاجر و فرخ قرداغی، تهران: نشر توسعه.

Avina, C. & O'Donohue, W. (2002), “Sexual harassment and PTSD: Is sexual harassment diagnosable trauma?”, Journal of traumatic stress,No. 1: 69- 75.

Benson, D. J. & Thomson, G. E. (1982), “Sexual harassment on a university campus: The confluence of authority relations, sexual interest and gender stratification”, Social problems, No. 29: 236- 251.

Bonham, G. S. (1977), “Who adopts: The relationship of adoption and social-demographic characteristics of women”, Journal of Marriage and the Family, N0. 39: 306- 259.

Duyan, V. (2005), “Relationships between the sociodemographic and family characteristics, street life experiences and the hopelessness of street children”, Childhood, No. 12: 445- 459.

Glenn, N. D. & Weaver, C. N. (1979), “A note on family situation and global happiness”, Social Forces, No. 57: 960- 967.

Granqvist, P. (1998), “Religiousness and perceived childhood attachment: On the question of compensation or correspondence”, Journal for the Scientific Study of Religion, No. 2: 350- 367.

Gutek, B. A. & Koss, M. P. (1993), “Changed women and changed organizations: Consequences of and coping with sexual harassment”, Journal of Vocational Behavior, No. 42: 28- 48.

Fairchild, K. & Rudman, L. A. (2008), “Everyday stranger harassment and women’s objectification”, Social Justice Research, No. 21: 338- 357.

Maalouf, W. & Campello, G. (2014), “The Influence of family skills programmes on violence indicators: Experience from a multi-site project of the United Nations Office on Drugs and Crime in low and middle income countries”, Aggression and Violent Behavior, No. 19: 616- 624.

Neupane, G. & Chesney-Lind, M. (2014), “Violence against women on public transport in Nepal: Sexual harassment and the spatial expression of male privilege”, International Journal of Comparative and Applied Criminal Justice, No. 38: 23- 38.

Parish, W. L., Das, A. & Laumann, E. O. (2006), “Sexual harassment of women in urban China”, Archives of Sexual Behavior, No. 35: 411- 425.

Pina, A., Gannon, T. A. & Saunders, B. (2009), “An overview of the literature on sexual harassment: Perpetrator, theory, and treatment issues”, Aggression and Violent Behavior, No. 14: 126- 138.

Scarr, S. & Weinberg, R. A. (1978), “The influence of" family background" on intellectual attainment”, American Sociological Review, No. 5: 674- 692.

Trent, K. & South, S. J. (1992), “Sociodemographic status, parental background, childhood family structure, and attitudes toward family formation”, Journal of Marriage and the Family

موسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی

مطالعات و تحقیقات اجتماعی در ایران

2322-5254

موسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی

154

10.22059/jisr.2016.60087

مقاله پژوهشی

بچه افغانی: شکل‌گیری تصور از خود و دیگری در تجربه زندگی روزمره نوجوانان افغان

بچه افغانی: شکل‌گیری تصور از خود و دیگری در تجربة زندگی روزمره نوجوانان افغان

صادقی فسایی

سهیلا

دانشیار گروه جامعه شناسی دانشگاه تهران

نظری

حامد

دانشجوی دکتری جامعه‌شناسی مسائل اجتماعی ایران، دانشگاه کاشان

22 09 2016

5 3 437 456 15 01 2016 08 09 2016

2016

https://jisr.ut.ac.ir/article_60087.html

مسئلة اصلی این پژوهش مطالعة مشکلات نوجوانان افغانستانی در تعاملات روزمره و تأثیر این مشکلات و تنگناها بر شکل‌گیری تصور از خود و دیگری در آن‌هاست. ملاحظات نظری براساس نظریات متفکران مکتب کنش متقابل نمادین و با استفاده از سازة مطرودیت اجتماعی تدوین شده است. این پژوهش از نوع پژوهش‌های کیفی است، گردآوری داده‌ها با استفاده از مصاحبه‌های نیمه‌ساخت‌یافته و مصاحبه‌های روایی صورت گرفته است. تحلیل داده‌ها نیز با استفاده از نظریة داده‌نگر انجام گرفته است. برای انجام‌دادن این پژوهش درمجموع با 21 نفر از نوجوانان (12 تا 16 ساله) افغانستانی دختر و پسر ساکن شهر تهران مصاحبه شد. یافته‌ها بیان می‌کند افراد مورد مطالعه در جریان تعاملات روزمرة خود با ایرانیان مورد تحقیر و بی‌احترامی بوده‌اند و به آن‌ها برچسب اَفی (افغانی) زده شده است. مصاحبه‌شوندگان نیز به‌منظور اجتناب از برخوردها «فاصله‌گیری» را بهعنوان استراتژی کنش برگزیده‌اند. تصور افراد مورد مطالعه از ایرانیان به‌عنوان دیگری، خودبرتربین، ضدافغانی و عموماً مشتمل بر بی‌اعتمادی بوده است. این تصور از دیگری بر تصور از خود افراد مورد مطالعه تأثیر داشته است و در کنار سایر عوامل سبب شده است آن‌ها خود را افرادی متفاوت از ایرانیان تلقی کنند. احساس تفاوت با ایرانیان در ذهن افراد مورد مطالعه درواقع همان تصوری است که ایرانیان دربارة آن‌ها داشته‌اند. آن‌ها خود را نسبت به ایرانیان متفاوت می‌دانند؛ چراکه از سوی ایرانیان افرادی متفاوت و به‌عنوان دیگری تعریف شده‌اند.

تعاملات روزمره تفاهم توافق خود داغ ننگ دیگری فاصله‌گیری نوجوان افغان

استراس، آنسلم و جولیت کوربین (1390)، اصول روش تحقیق کیفی: نظریه مبنایی؛ رویه‌ها و روش‌ها، ترجمة بیوک محمدی، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.

ریتزر، جرج (1389)، مبانی نظریه جامعه‌شناختی معاصر و ریشه‌های کلاسیک آن، ترجمة شهناز مسمی پرست، تهران: نشر ثالث.

شارون، جوئل (1389)، ده پرسش از دیدگاه جامعه‌شناسی، ترجمة منوچهر صبوری، تهران: نشر نی.

فلیک، اووه (1389)، درآمدی بر تحقیق کیفی، ترجمة هادی جلیلی، تهران: نشر نی.

فی، برایان (1389)، پارادایم‌شناسی علوم انسانی، ترجمة مرتضی مردیها، تهران: انتشارات دانشگاه امام صادق و پژوهشکده مطالعات راهبردی.

کرایب، یان (1386)، نظریه اجتماعی کلاسیک، ترجمة شهناز مسمی پرست، تهران: انتشارات آگاه.

گافمن، اروینگ (1386)، داغ ننگ: چاره‌اندیشی برای هویت ضایع شده، ترجمة مسعود کیان‌پور، تهران: نشر مرکز.

گافمن، اروینگ (1391)، نمود خود در زندگی روزمره، ترجمة مسعود کیان‌پور، تهران: نشر مرکز.

گیدنز، آنتونی و کارن بردسال (1389)، جامعه‌شناسی، ترجمة حسن چاوشیان، تهران: نشر نی.

محمدپور، احمد (1390)، روش تحقیق کیفی، ضد روش 1، منطق و طرح در روش‌شناسی کیفی، تهران: انتشارات جامعه‌شناسان.

محمدپور، احمد (1390)، روش تحقیق کیفی، ضد روش 2، منطق و طرح در روش‌شناسی کیفی، تهران: انتشارات جامعه‌شناسان.

Adler, P. A. & Adler, P. (1998), Peer power, New Brunswick, NJ: Rutgers University Press.

Allport, G. (1954), the Nature of Prejudice, New York: Addison-Wesley.

Barnard, A. & Spencer, J. (2002), Encyclopedia of social and cultural anthropology, Rutledge.

Parrillo, V. A. (2008), Encyclopedia of Social Problems, Sage Publications.

Edgar, F. Borgatta & Rhonda, J. V. (2000), Encyclopedia of Sociology, New York: Macmillan Reference USA.

Essed, P. (1991), Understanding everyday racism: An interdisciplinary theory, Newbury Park, CA: Sage.

Grieco, E. M. & Cassidy, R. C. (2001), Overview of race and Hispanic origin, U.S. Census Bureau Web site.

Lauer, R. H. & Lauer, J. C. (2011), Social problems and the quality of life, 12th Ed, New York: McGraw Hill.

Mooney, L. A., Knox, D. & Schacht, C. (2011), Understanding social problems, 7th Ed, East Carolina University, Wadsworth.

Sen. A. (2001), Development and freedom, London: Oxford University Press.

موسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی

مطالعات و تحقیقات اجتماعی در ایران

2322-5254

موسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی

154

10.22059/jisr.2016.60088

مقاله پژوهشی

بررسی رابطه تفکر انتقادی و ابعاد اصلی دینداری در بین دانشجویان کارشناسی ارشد

بررسی رابطة تفکر انتقادی و ابعاد اصلی دینداری در بین دانشجویان کارشناسی ارشد

سفیری

خدیجه

استاد جامعه شناسی دانشگاه الزهرا

میرسندسی

سید محمد

استادیار دانشگاه امام حسین علیه السلام

عموعبدالهی

فاطمه

کارشناس ارشد دانشگاه الزهرا

22 09 2016

5 3 457 484 27 11 2015 14 08 2016

2016

https://jisr.ut.ac.ir/article_60088.html

اهمیت وافر دین و دینداری برای جوامع بشری، لزوم بررسی‌های علمی درمورد جنبه‌های گوناگون این پدیده و تغییرات آن را روشن می‌سازد. شرایط معرفتی دنیای مدرن و رشد تفکر انتقادی با حضور در دانشگاه از عواملی است که به ایجاد تغییرات در دینداری افراد می‌انجامد. این پژوهش رابطة تفکر انتقادی و ابعاد اصلی دینداری (بعد باور، مناسک و تجربه) دانشجویان را بررسی می‌کند. پژوهش حاضر با استفاده از روش کمی پیمایش و با ابراز پرسشنامه انجام گرفته است. از مجموع دانشگاه‌های دولتی تهران، جامعة آماری را دانشجویان کارشناسی ارشد دانشگاه‌های الزهرا، امام صادق و شهید بهشتی تشکیل می‌دهند. تعداد نمونة تحقیق از طریق فرمول کوکران و با روش نمونه‌گیری متناسب با حجم 370 نفر تعیین شد. نتایج نشان می‌دهد بین میزان تفکر انتقادی و ابعاد دینداری (باور، مناسک و تجربه) رابطة معنادار و مثبت وجود دارد. همچنین، از بین خرده‌مقیاس‌های تفکر انتقادی، خرده‌مقیاس ذهن باز با هیچ‌یک از ابعاد رابطة معناداری ندارد. درمورد بعد باور، علاوه‌بر ذهن باز، کنجکاوی نیز رابطة معناداری با این بعد ندارد. از دیگر نتایج این پژوهش بالابودن میزان ابعاد باور و تجربه در بین دانشجویان و پایین‌بودن میزان بعد مناسک در بین آنان است. از نظر میزان تفکر انتقادی نیز 20 درصد از دانشجویان در سطح بالایی از تفکر انتقادی قرار دارند. . شرایط معرفتی دنیای مدرن و رشد تفکر انتقادی با حضور در دانشگاه از عواملی است که می تواند به ایجاد تغییراتی در دینداری افراد بیانجامد. این مقاله با روش پیمایشی به بررسی رابطه ی تفکر انتقادی و ابعاد اصلی دینداری(بعد باور، مناسک و تجربه) دانشجویان میپردازد. جامعه آماری را دانشجویان کارشناسی ارشد دانشگاه های الزهرا، امام صادق و شهید بهشتی؛ از مجموع دانشگاه های دولتی تهران ، تشکیل می دهند. تعداد نمونه ی تحقیق از طریق فرمول کوکران و با روش نمونه گیری متناسب با حجم 370 نفر تعیین شد. نتایج نشان می دهد که بین میزان تفکر انتقادی و ابعاد دینداری؛ باور، مناسک و تجربه، رابطه ی معنادار و مثبت وجود دارد. هم چنین از بین خرده مقیاس های تفکر انتقادی، خرده مقیاس ذهن باز با هیچیک از ابعاد رابطه معناداری ندارد. در مورد بعد باور، علاوه بر ذهن باز، کنجکاوی نیز رابطه معناداری با این بعد ندارد.. از دیگر نتایج این پژوهش بالابودن میزان ابعاد باور و تجربه در بین دانشجویان و پایین بودن میزان بعد مناسک در بین آنان می باشد . از نظر میزان تفکر انتقادی نیز 20 درصد از دانشجویان در سطح بالایی از تفکرانتقادی قرار دارند.

ابعاد دینداری تفکر انتقادی جامعه‌شناسی معرفت سبک‌شناختی واقعیت اجتماعی

آشتیانی، منوچهر (1381)، جامعه‌شناسی شناخت مقدمات و کلیات، تهران: نشر قطره.

آزاد ارمکی، تقی (1391)، بنیان‌های فکری نظریه جامعه ایرانی، تهران: نشر علم.

آلستون، ویلیام پی (1379)، «تجربه دینی و باور دینی»، ترجمة امیر مازیار، نقد و نظر، شمارة 23 و 24: 146- 161.

برگر، پیتر و برگر، بریجیت (1381)، ذهن بی‌خانمان: نوسازی و آگاهی، ترجمة محمد ساوجی، تهران: نشر نی.

برخورداری، معصومه و جلال‌منش، شمس‌الملوک و محمودی، محمود (1390)، «بررسی میزان گرایش به تفکر انتقادی در دانشجویان کارشناسی پیوسته پرستاری دانشگاه‌های علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شهید صدوقی و دانشگاه آزاد اسلامی شهر یزد»، نشریة دانشکدة پرستاری و مامایی (دانشگاه تهران)، شمارة 69: 18- 25.

جلایی‌پور، حمیدرضا و محمدی، جمال (1387)، نظریه‌های متأخر جامعه‌شناسی، تهران: نشر نی.

جلایی‌مقدم، مسعود (1379)، درآمدی بر جامعه‌شناسی دین و آراء جامعه‌شناسان بزرگ دین، تهران: نشر مرکز.

حاج حسینی، منصوره (1391)، تأثیر روش‌های گفتگومحور (بحث گروهی و بحث سقراطی) بر تفکر انتقادی دانشجویان، رسالة دکتری، دانشگاه الزهرا.

حبیب‌پور، کرم و صفری، رضا (1388)، راهنمای جامع کاربرد SPSSدر تحقیقات پیمایشی، تهران: نشر لویه.

حبیب‌زاده خطبه‌سرا، رامین (1384)، بررسی انواع دینداری در بین دانشجویان، پایان‌نامة کارشناسی‌ارشد، دانشگاه تربیت مدرس.

ریتزر، جورج و گودمن، داگلاس (1391)، نظریه‌های جامعه‌شناسی مدرن، ترجمة خلیل میرزایی و عباس لطفی‌زاده، تهران: جامعه‌شناسان.

سراج‌زاده، سیدحسین و پویافر، محمدرضا (1388)، «سنجش دینداری با رهیافت بومی»، تحقیقات علوم اجتماعی ایران، شمارة 2: 1- 18.

شجاعی‌زند، علیرضا (1385)، «تجربه دینی ایرانی (ملاحظاتی درباره سنجش دینداری در ایران)»، خردنامه همشهری، شمارة 10: 28- 30.

طالبان، محمدرضا (1388)، «چارچوبی مفهومی برای سنجش دینداری در ایران»، دوفصلنامه اسلام و علوم اجتماعی، شمارة 7: 2- 48.

عباسی، پروین، سپاهی، ویدا، خشای، احمد، ایران‌فر، شیرین و تیماره، مهنوش (1392)، «گرایش به تفکر انتقادی و ارتباط آن با عزت نفس در دانشجویان پزشکی دوره پیش بالینی و بالینی»، آموزش در علوم پزشکی، شمارة 13: 498- 508.

عبدی، عباس و گودرزی، محسن (1382)، تحولات فرهنگی در ایران، تهران: نشر روش.

فتحی‌آذر، اسکندر و همکاران (1392)، «بررسی روند گرایش به تفکر انتقادی در دانشجویان دانشگاه افسری امام علی (ع)»، فصلنامة مدیریت نظامی، شمارة 49: 11- 42.

قریب، میترا و همکاران (1388)، «مهارت‌های تفکر انتقادی و گرایش به تفکر انتقادی در دانشجویان ترم اول و آخر مدیریت خدمات بهداشتی– درمانی»، آموزش در علوم پزشکی، شمارة 9: 125- 135.

کرلینجر، فردان (1377)، مبانی پژوهش در علوم رفتاری، ترجمة حسن پاشایی‌شریفی و حسین نجفی‌زند، ج اول، تهران: انتشارات دانشگاه تهران

کریمی نقندر، مریم، رهنما رهسپار، فاطمه، گل افروز، مهدی و محسن پور، محدثه (1389)، «بررسی تفکر انتقادی کارورزان پرستاری دانشگاه علوم پزشیکی سبزوار»، مجلة دانشکدة پرستاری و مامایی رازی کرمان، شمارة 19: 24- 28.

مرشدی، ابوالفضل (1385)، بررسی سطح دینداری و گرایش‌های دینداری دانشجویان، پایان‌نامة کارشناسی ارشد، دانشگاه تهران.

مظفری، سعیده (1387)، رابطه ویژگی‌های شخصیتی و تفکر انتقادی با باورهای دینی در دانشجویان، پایان‌نامة کارشناسی‌ارشد، دانشگاه تهران.

میرسندسی، محمد (1383)، بررسی انواع دینداری در بین دانشجویان، رسالة دکتری، دانشگاه تربیت مدرس.

میرسندسی، محمد (1386)، «رابطه ایدئولوژی و دین و تأثیر آن بر انواع دینداری با تأکید بر ایران»، متین، شمارة 36: 129- 158.

میرسندسی، محمد (1390)، مقدمه‌ای بر جامعه‌شناسی دین و انواع دینداری، تهران: جامعه‌شناسان.

نوشادی، ناصر و خادمی، محسن (1390)، «ارزیابی برنامه درسی رشته مطالعات اجتماعی مراکز تربیت معلم ایران از منظر اندیشه انتقادی»، فصلنامة نوآوری‌های آموزشی، شمارة 37: 107- 134.

نیک پی، امیر (1380)، «نگاهی به تحولات دینی در ایران معاصر»، نامة انجمن جامعه‌شناسی ایران: مجموعه مقالات همایش مسائل اجتماعی ایران (1)، تهران: انجمن جامعه‌شناسی.

Cheyne, J. A. & Pennycook, G. (2013), “Sleep paralysis post-episode distress: Modeling potential effects of episode characteristics,general psychological distress, beliefs, and cognitive style”, Clinical Psychological Science, No 2:

Evans, J. S. B. T. & Over, D. E (1996), Rationality and reasoning, Hove, UK: Psychology Press.

Facione, P. A. (1995), “The Disposition toward Critical Thinking”, Journal of General Education, No 1:1- 25.

Facione, P. (2009), Critical Thinking: What it is and Why it Counts, Retrieved from http//www. Insightassessment.com

Gervais, W. & Norenzayan, A. (2012), “Analytic Thinking Promotes Religious Disbelief”, Science, No 336: 493- 496.

Gervais, W. M., Willard, A., Norenzayan, A. & Henrich, J. (2011), “The cultural transmission of faith: Why natural intuitions and memory biases are necessary, but insufficient, to explain religious belief”, Religion, No 41: 389-410.

Hergovich, A. & Arendasy, M. (2005), “Critical thinking ability and belief in the paranormal”, Personality and Individual Deference’s, No 38: 1805- 1812.

Kahneman, D. (2003), “A perspective on judgment and choice: Mapping bounded rationality”, American Psychologist, No 58: 697– 720.

Pennycook, G., Cheyne, J. A., Seli, P., Koehler, D. J. & Fugelsang, J. A. (2012), “Analytic cognitive style predicts religious and paranormal belief”, Cognition, No 123: 335– 346.

Riding, R. J. & Smith, E. (1997), “Cognitive style and learning strategies:

Some implications for training design”, International Journal of Training and Development, No: 191– 208.

Razmyar, S. & Reeve, C. (2013), “Individual differences in religiosity as a function of cognitive ability and cognitive style”, Intelligence, No 41: 667–673.

Reins Fmith, W. (1995), “Religious life and critical thought: Do they need each other?” Inquiry: Critical Thinking Across the Disciplines, No 14: 66-73.

Shenhav, A. & Rand, D. G. & Greene, J. D. (2012), “Divine intuition: Cognitive style influences belief in god”, Journal of Experimental Psychology, No 141: 423– 428.

Smith, E. S. (2001), “The relationship between learning style and cognitive style”, Journal of Personality &Individual Differences, No 30: 609- 616.

Stanovich, K. E. & West, R. F. (1998), “Individual differences in rational thought”, Journal of Experimental Psychology: No 127: 161- 188.

Stanovich, K. E. & West, R. F. (2000), “Individual differences in reasoning: Implications for the rationality debate”, The Behavioral and Brain Sciences, No 23: 645– 726.

Stanovich, K. E. (2009), Is it time for a tri-process theory? Distinguishing the reflective and algorithmic mind,

http://www.open.ac.uk/Arts/dualprocess/abstracts/Stanovich_presenation.pdf

موسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی

مطالعات و تحقیقات اجتماعی در ایران

2322-5254

موسسه مطالعات و تحقیقات اجتماعی

154

10.22059/jisr.2016.60089

مقاله پژوهشی

روایت‌ پژوهی کودک کار شدن در شهر مشهد

روایت‌پژوهی کودک کار شدن در شهر مشهد

فولادیان

مجید

عضو هیئت‌علمی گروه علوم اجتماعی دانشگاه فردوسی مشهد

طوسی فر

جمال

کارشناس ارشد جامعه‌شناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد مشهد

وزیری

سیدحسین

دانشجوی کارشناسی ارشد برنامه‌ریزی رفاه اجتماعی دانشگاه علامه طباطبایی

22 09 2016

5 3 485 510 30 01 2016 14 09 2016

2016

https://jisr.ut.ac.ir/article_60089.html

پدیدة کودکان کار بیش از یک دهه است در ایران به مشکلی اجتماعی تبدیل شده است. این پدیده علی‌رغم جهان‌شمول‌بودن، ویژگی‌های خاصی در هر جامعه دارد. تحقیق حاضر فرایندهای تبدیل کودکان به کودکِ کار را بررسی و شناسایی می‌کند. بدین‌منظور، از روش روایت‌پژوهی برای یافتن این فرایندها و از تکنیک مصاحبة روایی به‌منظور دستیابی به روایت زندگی کودکان کار استفاده شده است. جامعة موردمطالعه در این تحقیق، کودکان کار ساکن در شهر مشهد در سال 1394 است. پس از انجام‌دادن پانزده مصاحبه با این کودکان، اشباع نظری حاصل شد و سپس بخش‌های متوالی و تقطیع‌بندی‌شدة مؤثر بر روی‌آوردن کودکان به کار به‌صورت خرده‌روایت استخراج شد و از این طریق فرایندهای کلی کودک کار شدن به‌صورت پیرنگ مشخص شد. براساس یافته‌های تحقیق می‌توان چهار فرایند کلی را برای کودک کار شدن درنظر گرفت که عبارت‌اند از: 1. فرایند کودکان خانواده‌های مهاجر دارای فقر اقتصادی؛ در این فرایند، فقر اقتصادی در کنار اعتیاد موجود در خانواده موجب استفاده از کودک به‌عنوان نیروی کار می‌شود. 2. فرایند کودکان خانواده‌هایی که خرده‌فرهنگ کارکردن در آن‌ها وجود دارد؛ در این‌گونه خانواده‌ها، کارکردن از کودکی در فرد نهادینه می‌شود و کودک به‌دلیل کسب مطلوبیت در خانواده به کارکردن روی می‌آورد. 3. فرایند کودکانی که والدین آن‌ها در قبال کودک خود بی‌مسئولیت‌اند؛ کودک در این‌گونه خانواده‌ها به‌دلیل کسب مزایای اقتصادی و اجتماعی برای خود به کارکردن روی می‌آورد؛ زیرا والدین بی‌مسئولیت کودک، شرایط رفاهی مناسبی را برای او فراهم نمی‌کنند. 4. فرایند کودکان خانواده‌هایی که خرده‌فرهنگ تکدی‌گری در بین آن‌ها وجود دارد. در این‌گونه خانواده‌ها کودک به کارکردن وادار می‌شود تا برای خانواده درآمد کسب کند. تحقیق حاضر بر آن است تا فرآیندهای تبدیل کودکان به کودکِ کار را بررسی و شناسایی نماید. بدین منظور از روش روایت‌پژوهی جهت یافتن این فرآیندها بهره جسته و از تکنیک مصاحبه روایی جهت دستیابی به روایت زندگی کودکان کار استفاده شده است. جامعه موردمطالعه در این تحقیق، کودکان کار ساکن در شهر مشهد در سال 1394 می‌باشد. پس از انجام 15 مصاحبه با این کودکان، اشباع نظری حاصل گردید و سپس بخش‌های متوالی و تقطیع‌بندی شده مؤثر بر روی آوردن کودکان به کار به‌صورت خرده روایت استخراج و از این طریق فرآیندهای کلی کودک کار شدن به‌صورت پی‌رنگ مشخص گردید. با توجه به یافته‌های تحقیق می‌توان چهار فرآیند کلی را برای کودک کار شدن در نظر گرفت که شامل: 1- فرآیند کودکان خانواده‌های مهاجر دارای فقر اقتصادی. 2- فرآیند کودکان خانواده‌هایی که خرده‌فرهنگ کار کردن در آن‌ها وجود دارد. 3- فرآیند کودکانی که والدین آن‌ها در قبال کودک خود بی‌مسئولیت‌اند. کودک در این‌گونه خانواده‌ها به دلیل کسب مزایای اقتصادی و اجتماعی برای خود به کار کردن روی می‌آورد زیرا والدین بی‌مسئولیت کودک، شرایط رفاهی مناسبی را برای او فراهم نمی‌کنند. 4- فرآیند کودکان خانواده‌هایی که خرده‌فرهنگ تکدی‌گری در این خانواده‌ها وجود دارد.

روایتپژوهی فرایند فرایند کودک کار شدن کار کودک کودک خیابانی کودک کار

استراوس، انسلم و کربین، ژولین (1391)، مبانی پژوهش کیفی (فنون و مراحل تولید نظریه زمینه‌ای)، ترجمة ابراهیم افشار، تهران: نشر نی.

افشانی، علیرضا و همکاران (1391)، «تحلیلی بر وضعیت کودکان خیابانی و کار در شهر اصفهان»، جامعه‌شناسی کاربردی، شمارة 4: 85- 102.

اکبری، صدیقه و همکاران (1388)، بررسی عوامل مؤثر بر کار کودکان کار در شهر یزد، پایان‌نامة کارشناسی ارشد، رشته جامعه‌شناسی، دانشکدة علوم اجتماعی دانشگاه یزد.

ایمانی، نفیسه و نرسیسیانس، امیلیا (1391)، «مطالعه انسان شناسانه پدیده کودکان کار خیابانی در شهر کرج»، مجلة مسائل اجتماعی ایران، شمارة 1: 7- 32.

آرون، ریمون (1381)، مراحل اساسی اندیشه جامعه‌شناسی، ترجمة باقر پرهام، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی.

بهداروند، نرگس و مرداسی، حسن (1392)، بررسی عوامل مؤثر بر پدیده کودکان خیابانی در شهر اهواز در سال 91، مجموعة مقالات اولین همایش کودکان خیابانی، تهران: انتشارات سازمان بهزیستی کشور: 111- 134.

جعفرزاده، فاطمه و همکاران (1392)، بررسی طرد اجتماعی کودکان کار و خیابان (مطالعه موردی کودکان کار و خیابان شهر کرج)، مجموعه مقالات اولین همایش کودکان خیابانی، تهران: انتشارات سازمان بهزیستی کشور: 93- 110.

حسینی، سیدحسن (1383)، گزارش مجموعه تحلیل‌های آسیب‌های اجتماعی در ایران کودکان کار و خیابان، تهران: انتشارات دانشگاه علوم بهزیستی و توان‌بخشی تهران.

حسینی، سیدحسن (1384)، «وضعیت کودکان کار و خیابان در ایران»، فصلنامة رفاه اجتماعی، شمارة 19: 155- 173.

ذکایی، محمد سعید (1387)، «روایت، روایت‌گری و تحلیل‌های شرح‌حال نگارانه»، پژوهشنامة علوم انسانی و اجتماعی، ویژه‌‌نامه: 69- 97.

رفیعی، حسن و همکاران (1388)، «رابطه کار کودک با توسعه و رفاه اجتماعی»، مجلة رفاه اجتماعی، شمارة 35: 301- 336.

زارع شاه‌آبادی، اکبر و همکاران (1388)، بررسی عوامل مؤثر بر کار کودکان در شهر یزد، پایان‌نامة کارشناسی ارشد رشته جامعه‌شناسی دانشکدة علوم اجتماعی دانشگاه یزد.

زند رضوی، سیامک و رحیمی، ناهید (1390)، «مقایسه وضعیت کودکان کارگر ایرانی و افغان در استان کرمان بر پایه چهار اصل پیمان‌نامه حقوق کودک (سه جامعه‌شناسی و دو راه‌حل)»، مجلة مطالعات اجتماعی ایران، شمارة 1: 1- 25.

ستوده، هدایت اله (1373)، مقدمه‌ای بر آسیب‌شناسی اجتماع، تهران: نشر آوای نور.

سیف، سوسن (1368)، تئوری رشد خانواده، تهران: نشر دانشگاه الزهرا.

شیخاوندی، داور (1379)، جامعه‌شناسی انحرافات و مسائل جامعوی، مشهد: نشر مرندیز.

صیدی، معصومه (1386)، در سوگ زندگی، تهران: نشر شیرازه.

طلوعی، وحید و خالق پناه، کمال (1387)، «روایت شناسی و تحلیل روایت»، مجلة خوانش، شمارة 52: 14- 45.

عبداللهی، شیرزاد (1389)، «نگاهی به آموزش‌وپرورش در سالی که گذشت»، سالنامة شرق: 108- 109.

فراهانی، حجت‌اله و عریضی، حمیدرضا (1384)، روش‌های پیشرفته پژوهش در علوم انسانی (رویکرد کاربردی)، اصفهان: انتشارات جهاد دانشگاهی واحد اصفهان.

فروند، ژولین (1383)، جامعه‌شناسی ماکس وبر، تهران: انتشارات توتیا.

فولادیان، مجید (1393)، گزارش راهبردی آسیب‌های اجتماعی در کشور، اداره کل بهزیستی خراسان رضوی، مشهد: انتشارات سازمان بهزیستی خراسان رضوی.

فیلیک، اووه (1391)، درآمدی بر تحقیق کیفی، ترجمة هادی جلیلی، تهران: نشر نی.

قائمی، علی (1366)، آسیب‌ها و عوارض اجتماعی: ریشه‌یابی، پیشگیری، درمان، تهران: انتشارات امیری.

کرسول، جان (1391)، پویش کیفی، ترجمة حسن دانایی‌فرد، تهران: انتشارات صفار.

کلانتری، صمد و کیانی، مژده (1385)، «بررسی تطبیقی کار کودکان در کشورهای پیشرفته و جهان رو به توسعه با تکیه بر شاخص توسعه انسانی»، مجله سیاسی اقتصادی، شمارة 231- 232: 282- 295.

کوئن، بروس (1375)، درآمدی به جامعه‌شناسی، ترجمة محسن ثلاثی، تهران: نشر توتیا.

لهسایی‌زاده، عبدالعلی و اشرفی، حجت‌اله (1381)، «بررسی عوامل تعیین‌کننده کار کودکان (مطالعه موردی شهرستان کاشان)»، نامة پژوهش فرهنگی، شمارة 1- 2: 107- 135.

معتمدی، هادی (1383)، گزارش آماری دفتر امور آسیب‌دیدگان اجتماعی، سازمان بهزیستی کشور، تهران.

وامقی، مروئه و همکاران (1390)، «مرور نظام‌مند مطالعات کودکان خیابانی در دهه اخیر در ایران: عوامل خانوادگی مرتبط و پیامدهای خیابانی شدن کودکان»، فصلنامة مسائل اجتماعی ایران، شمارة 1: 134- 165.

Aptekar, L. (2000), “Street children in the developing world: Review of their condition”. Retrieved from www.international social work.iss.htm.

Hecht, T. (2000), In search of Brazil's street children. Brazil, In Abandoned Children. In C. Panter-Brick and M. Smith (Eds), Cambridge, UK: Cambridge University Press.

Panter, C. & Smith, M. (2000), Abandoned children, Cambridge University Press.

Siglo, & Garsia (1995), Working whit street and working children, UNESCO.

Srivastava, J. (2003). Child labour in south Asia, are trade snctions the answer? CUTS CENTRE FOR INTERNATIONAL TRADE, ECONOMICS & ENVIRONMENT. Retrieved from www.cute.org